Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՐ
II
««հողի չափ (՞)» կամ «հարթ» (երեք դուր երկիր արտահայտության մեջ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առաջին իմաստի դեպքում ծագումն անհայտ է. երկրորդի դեպքում նույնն է դիր բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐԱՇԱԿ
(դրօշակ), -ի, -աց
«դրոշակ, դրոշ, բնանցք, փեշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *drafšaka
Աճառյանը տարբերում է երկու իմաստները եւ առաջին իմաստով բառերը համարում հայերեն ինքնուրույն կազմություններ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 695
Էջ 208, սյունակ 1
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԳՈՒՄԵՆՈՍ
«առաջնորդ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ήγεμονεύς
փոխատու լեզու՝ հուն. ηγεμόνιος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 4
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԶ
(-ոյ)
«մեկ, միակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«մեկ, միասին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sem-gh-)
°
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 4) չի ընդունում, բայց առաջարկում է նույնպես կասկածելի մի ստուգաբանություն՝ արեւելակովկասյան փոխառություն: հմմտ. աբխ., աբազ. zə, za, կաբ., ուբիխ. zzə:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ΐγγια
«մեկ»
(Հես.)
լատ.
singuli
«առանձիններ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 902
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
(եպիսկապոս, եպիսկովպոս), -ի, -ից, -աց, հգն. -ունք
«եպիսկոպոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐπίσκοπος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եպիսկոպոսութիւն,
եպիսկոպոսանոց,
եպիսկոպոսապետ,
եպիսկոպոսարան,
յառաջեպիսկոպոս,
չեպիսկոպոս
Մատենագիտություն
H. AG 248;
Աճ. ՀԱԲ 29
Տե՛ս նաեւ
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՍ
իմ, ինձ, զիս, յինէն, ինեւ (զինեաւ), մեք, մեր, մեզ, ի մէնջ, մեւք (մեաւք)
«ես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eg-
(անմիջական նախաձեւ՝ *es)
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եսական,
եսամոլ,
եսամոլութիւն,
եսապաշտ,
եսապաշտական,
եսապաշտութիւն,
եսասէր,
եսասիրական,
եսասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εγω
գոթ.
ik
լիտվ.
aš, eš
պրուս.
as, es
Մատենագիտություն
H. AG 442;
Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱ-
«առաջին, նախա-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *prō-
«առաջ, առջեւից, նախա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prə-)
երախայրի բառում. -խայրի-ի համար տե՛ս խայ-րի: Բնիկ հնդեւրոպական` *prə-` *prō- «առաջ, առջեւից, նախա» ձեւից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
frā-
ռուս.
пра-
«նախա»
հ. վ. գ.
fruo
«վաղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 35-36
Տե՛ս նաեւ
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ
(երգէծ-. հերգիծանել)
«պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ,
երգիծումն,
երգիծական,
երգիծանք,
երգիծաբան,
երգիծաբանական
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՄԵՂ
(զեմուղ, զեմեղել)
«՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Երկաթագիր տ եւ մ տառերի շփոթությամբ առաջացած ձեւեր՝ փոխանակ զետեղ (զետեղել) ձեւերի:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։