Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԱՐՏԱԿ
-ի, -աց
«համախոսական, խմբակցում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ձեւը կարծես իրանական է, բայց ծ-ն հատուկ չէ արեւմտաիրանական լեզուներին. միւս կողմից՝ հազիվ թե կապ ունենայ հայ. ծան- արմատի հետ:
Էջ 374, սյունակ 1
ԿԱԾԱՆՔ
«կանացի մի զարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա *geng'- (*geng-) «գունդ» բառի ոչ ռնգային ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածնել
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 399, սյունակ 1
ԿԵՆԴ-ԱՆ-
«կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական կեանք-ից` -դ ածականով (*-t) եւ -ան ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենդանանալ,
կենդանութիւն,
կենդանագիր,
կենդանածին,
կենդանական,
կենդանապահ,
կենդանատու,
կենդանարար,
կենդանացու,
անկենդան,
չկենդանի,
երկկենդան,
բարեկենդան,
կենդանաբան,
կենդանաբանութիւն
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆ
(-ոջ, -աւ, կան-ամբ, կան-այք, -անց, -ամբք)
«կին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷen-
«կին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷenā-)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. qinnatum
«հետույք, հետեւի կողմ»
փոխատու լեզու՝ վրաց. ukan
«հետո, հետեւում»
փոխատու լեզու՝ մեգր. keni
«դեպի հետ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷenā- «կին» արմատից։ սեմական կամ քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնութիւն,
զ-կնի,
կնահան,
զկնընթացաբար,
կնամոլ,
կնամոլի,
կնասեր,
կնամարդ,
կնամարդի,
կնատրութիւն,
կնատիլ,
կնահաճոյ,
կնոջածին,
կնոջական,
կնոջասեր,
կանամբի,
կանանի,
կանանոց,
կանանցաբարոյ,
կանանցածին,
կանանցական,
կանանցահանդերձ,
կանացի,
կանացաբար,
անկին,
բազմակնութիւն,
երկկին,
միակին,
կննարմատ,
քեռակին,
տագերակին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gna
(*gʷnā-)
հուն.
γυνή
հ. իռլ.
ben
հ. վ. գ.
qena
պրուս.
gena
հ. սլ.
žena
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 589;
Pok. IEW 473-474
Էջ 430, սյունակ 1
ԿՌ(ԱՆ)-
բուսանվանական արմատ
(բուսանվանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
որից՝ կռաբանջար (կռան բանջար)։ Ըստ մի բժշկարանի՝ «յոյնք ակռանեայ կամ կառկարի ասեն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռաբանջար,
կռան բանջար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ-
(հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-)
«միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ham-
փոխատու լեզու՝ իրանական han-
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել,
համաչափ,
համապայծառ,
համարձակ,
համբարձումն,
համբերել,
համբերութիւն,
համայն,
հանդէպ,
հանդիպիլ,
հանդիսակ,
հանուր,
հանրական,
ընդհանուր,
հոմերամ,
հոմազգի,
հոմասեռ,
հոմատոհմ,
հոմատեսակ,
հոմացել,
հոմահայր,
հոմիլ,
ամփոփ,
համազգեստ,
համակարծիք,
համակիր,
համապատասխան
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՆ-
«հենք, հյուսվածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pan-
«հյուսվածք, գործվածք; մանել, հյուսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pan- «հյուսվածք, գործվածք» արմատից, որը կապված է *(s)pen- «մանել, հյուսել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pannus
«կտոր, ցնցոտի»
հ. պրուս.
panto
«տրցակ»
անգլ.
spin
«հյուսել»
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳ-
«դադար, վերջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuei-
«հանգստանալ, հանգիստ վայելել»
հան- նախածանցով
որի -i-ն ահպանուել է (*հան-գիչիմ>հանգչիմ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգչիլ,
(-նուլ),
հանգիստ,
հանգստաբար,
հանգստանոց,
մահահանգիստ,
հոգեհանգիստ,
ձմեռնահանգիստ,
նաւահանգիստ,
անհանգիստ,
հանգստանալ,
հանգստութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 134
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՈՒՐ
«բոլոր, ամեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է հան- նախածանցից եւ հայ. ուր «տեղ» բառից
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։