Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1859 բառահոդված (էջ 5/186)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԱԿ -ի, -աց «ձախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբյուրից, թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. ավ. haoya «ձախ» (հնդեւրոպական *seuio)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահեկակողմն, ահեկան, ահեկեայ, ահեկիք, ահեկին, ահեկութիւն, ահկութիւն, ահեկորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
haoya
«ձախ»
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԿԱՆ -ի «հայկական տոմարի իններորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարթեւերեն āhrakān
իրանական աղբյուրից (պարթեւերենից՝ āhrakān) (<*āϑrakān՝ ātur «կրակ» բառից)
Մատենագիտություն
H. AG 95; Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵՔԵԼ ««համոբել կամ ծխրել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԻԱՀ «Եհովա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. ehyeh
եբր. ehyeh (ahih) (հունարենի միջնորդությամբ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԻԼ «հավաքվել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀՈԿ «արատ, թերություն, պակասություն, հանցանք, վնաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական āhōk
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āhōk
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահոկել, ահոկութիւն, անահոկ
Մատենագիտություն
H. AG 95; Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀՈՄԱՆՔ (բբ.) «ամսվա հինգերորդ օր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմված է անծանոթ ահո- արմատից՝ -անք վերջածանցով
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՂ (ալ-), -ի, -ից «աղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal- «աղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sal-, *sali-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *sal-, *sali- «աղ» արմատից. հմմտ. հնդկ. sal-ilá «աղոտ», հուն. αλς, լատ. sal, ռուս. соль, «աղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաջուր, անաղ, անալի, ալանահամ, աղկեր, յաղել, աղահար, աղահատ, աղի, աղութիւն, աղադել, աղաղող, աղիկ, աղուհաց, աղուհացք, աղդմի, աղապետ, աղպետ, աղարտ, աղարտել, աղու, աղուտամագ, աղուանալ, աղուաղ, աղաւաղ, աղվաղ, աղաղ, աւաղաղ, աղուդ-մաղուդ, աղուտոր, աղուտորութիւն, աղէկ, աղուեակ, աղածրի, աղարծի, աղեբար, աղալեզու, աղեգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
sal-ilá
«աղոտ»
հուն.
αλς
«աղ»
լատ.
sal
«աղ»
ռուս.
соль
«աղ»
Մատենագիտություն
H. AG 414; Աճ. ՀԱԲ 116; Pok. 878
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՄՈՂ «ծուռ, շեղ, ոլորուն, ցրուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել» կրկնությամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդվելով
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական աղ արմատի կրկնութեամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդուելով։ Աղ-ի աղբիւրն է հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամողիլ, աղամողել, աղամողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
álaomai
«թափառել, մոլորվել, շեղվել»
հուն.
ále
«թափառում, խռովք, ցնդվածություն, խելագարություն»
հուն.
ály-o
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել»
հուն.
álé(u)omai
«շեղվել, խուսափել»
լատ.
ambulo, -āre
«շրջել, ման գալ»
լատվ.
aluot
«թափառել, շրջել, մոլորվել»
թոխ. A, B
al
«անջատել, բաժանել հեռանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 111
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՁ «աղանձ, բոված ցորեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «ալյուր, փոշի, ալյուրից շիլա» (անմիջական նախաձեւ՝ *polntio)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 121) նմանութիւնը համարում է պատահական, բայց իր տուած ստուգաբանութիւնը անհաւաստի է (Pok. 1-ում *lendh- «կերակուր պատրաստել, եփել» արմատ չկայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանձնիլ, աղանձել, աղընձել, աղնձել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդեր (՞)
բրբ.
աղանձ
«փշրված կորկոտ»
հ. հնդկ.
palala
«տորորած բունջութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121; Pok. None