Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 49 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԳՈՒԱՂՆ (գզգուաղել, գբբուաղել, գդուղել, ղբդուաղել, դղուաղել) «ցնցոտիապատ լինել (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Թերեւս կապ ունի գրգլի «ցնցոտի» բառի հետ։
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԳՈՒԵԼ «փայփայել, շոյել, մեծարել, պատվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghou- «ուշադիր լինել, ընդունել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գգուեցուցանել, գգուանք, գգուիչ, գգուողական, գգում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. faveō «նպաստել, բարեհաճ լինել»
հ. հոլ. gā «ուշադիր լինել, հոգալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԴԱԿ -ի, -աց (՞) (գտակ, քդակ) «գլխարկ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրան. *goudak
Աղբյուր՝ իրան. goud «ծածկել»
որտեղից նաեւ՝ վրաց., ճան., մեգր. kudi, այլեւ՝ հայ. գուտի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գտակակարոց
Նոր՝
գդակագործ, գդակակար, գդակավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 529-530; Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԵԼ (գէլ «ծուռ») «ոլորված, պիրկ, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uelu- «պտտել, որորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գելուլ, գելանիլ, գելումն, գելոց, գելարան, գելակի, գելաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ειλύω «փաթաթել, ծածկել»
լատ. volvō «ոլորել, գլորել»
լատ. volumen «ոլորք, գալար»
հ. հնդկ. valati «պտտվում է»
հ. հնդկ. valaya «շրջան»
հ. հնդկ. valitá «շրջված, ծռած»
ռուս. вал «ալիք, պատնեշ»
ռուս. валять «թավալել»
ռուս. валить «գլորել»
Մատենագիտություն
H. AG 433, 435; Աճ. ՀԱԲ 530-531; Pok. IEW 1140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԵԼԱՄ -ի (գելած, գիլաս) «կտավատ՝ ձեթ հանելու համար ծեծված եւ թրջված, կտավատի դիրտ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
գելած (գելուլ «ոլորել») բայածնցից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 531
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ I (գիղ-) «գլորվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլել, գլաթաւալ, գլումն, գլան, գլոր, գլորել, գլորակում, գլորումն, գլտոր, գլտորել, մղտագիլ, թաւալագլոր, խաղագլոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ II -ի, -աց «քար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
այլեւ գել-ի տակ բերված օրինակները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. валун «գլաքար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂ (-ոյ) ««գեղեցկություն, գեղատեսություն» (ԲՀ՝ «տեսակ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «տեսնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uelo-)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «ճնշել, սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueleniio-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղագոյն, գեղանի, գեղեցիկ, գեղեցկագոյն, գեղեցկանալ, տգեղ, տգեղանալ, աշնգեղ, անգեղեաց, լանջագեղ, կանաչագեղ, հասակագեղ, մարմնագեղ, մեծագեղ, գանգրագեղ, լուսագեղ
Նոր՝
գեղագիր, գեղագրութիւն, գեղագրական, գեղադիր, գեղատեսակ, գեղագէտ, գեղագիտութիւն, գեղարուեստ, գեղարուեստագէտ, գեղարուեստական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. voltus, vultus «տեսք»
հուն. ειλη, ιλη «խումբ, խմբակցություն, ընկերակցություն»
կիմր. gweled «տեսնել»
ռուս. бал «բազմություն, կույտ»
բրետ. gwelet «տեսք»
հնդկ. varga- «ջոկատ, խումբ»
գոթ. wlits «դեմք, կերպարանք»
լատ. valgu, volgus, vulgus «ժողովուրդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԳԵՂ II (գեղաւ(ն) «երգ, գեղգեղանք») «գեղգեղում, դայլայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «ձայն արձակել, կանչել» բնաձայնական արմատ
հ.-ե. *gh-ի անցմամբ գ-ի, ինչպես գեղձ բառում. այլուր *ghe-ն տալիս է ջե-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղգեղել, գեղգեղանք, գեղգեղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χελιδών «ծիծեռնակ»
հ. հոլ. gjalla «հնչել»
հ. անգլ. giellen «գոչել»
հ. իսլ. gala «գոչել, երգել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԵՒ (-ի, -աց) «կույս, կույս աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-) «փայլուն» «մաքուր» > «կույս» անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոլ., կիմր. glan «մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None