Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 49 / 210
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐՁ
(-ի, -ից)
««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h-
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-)
սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել,
դարձեալ,
դարձդարձիկ,
դարձուած,
դարձընթաց,
անդարձ,
դիմադարձ,
դարձեակ,
վերադարձ,
ապաթարց,
գրադարձ,
գրադարձություն,
դառնալ,
վերադառնալ,
անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
darz(a) «թել»
ալբ.
dhredh «պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ.
tarna- «թողնել»
բոխ. Ա.
tarnā-, tark- «թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258;
Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԳՈՒՌՆ
(դիուռն)
«պնակ, ափսե»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh-
«այրել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *dheguh- «այրել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fōculum «թավա»
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳԵՐ
«ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք,
դեգերումն,
դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳՆԻ
«դիրտ, մրուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fimus «գոմաղբ, աղբ. կեղտ» (*-m- կազմիչով)
լիտվ.
dumblas «տղմ, տղմնում»
լատվ.
dubli «տղմ. կեղտ» (*-l- կազմիչով)
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԴԵՒԻԼ
(-ել)
«դեսուդեն շարժվել, երերալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեդեւան,
դեդեւկոտ,
մատնադեդեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhūnōti, dhunati «ցնցում է, դեսուդեն է շարժում»
հ. հնդկ.
dōdhavīti «ուժեղ ցնցում է»
ալբ.
dej «հարբեցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 438;
Աճ. ՀԱԲ 645
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՀ
II
«կիզում, այրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h-
«այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
daxša «հրդեհ»
հ. հնդկ.
dāhā «հրդեհ»
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂ
I
(-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու,
դեղել,
դեղագիտութիւն,
դեղագործ,
դեղոց,
դեղախոյնկ,
դեղահունդ,
դեղաբուխ,
դեղուն,
անդեղեայ,
անդեղայ,
անթեղայ,
մաղձադեղ,
մկնդեղ,
սեւադեղ,
դառնադեղ,
թմրադեղ,
կապնդեղ,
հացադեղ,
խաշնդեղ,
ծակնդեղ,
դեղագիր,
դեղատոմս,
դեղատուն,
դեղավաճառ,
դեղատուփ,
դեղափոշի,
դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՆԻ
(տեղանի)
«մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *thel-
«ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος «կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια «ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel «փոս»
գ.
dole «փոքր փոս»
գ.
dul «խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ «անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 192, սյունակ 1
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԵԽ
(դեղեղ-, դեխեխ)
«պղտոր, խռով», դեղեխ (դեղեղ) «դավաճան, նենգ մարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«տարուբերել, դողալ, տարուբերվել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղեխել,
դեղեխիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դող
հայ.
դողալ
հայ.
դեխ-
շվեդ. բրբ.
dilla «տարուբերել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։