Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 49 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՐ (-ի, -ից) «նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել, ձրի, ձրիատուր, ձեռնաձիր, բարեձիր, լիաձիր, լուսաձիր, կաթնաձիր, փրկնաձիր, հոգիաձիր, ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. haryati «ախորժել, ցանկալ»
հուն. chairō «ուրախանալ»
լատ. horior «քաջալերել, ոգնորել»
ավ. zara «ձգտում, փափագ»
գ. գերն. zara «հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԽՆԻ «գիհի»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԵՂԱՆ «դյուրին, հանգիստ»
Փոխառություն
Էջ 482, սյունակ 1 Էջ 482
ՂԵՒՏԻԿՈՆ «Ղեւտական գիրքը»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γευιτικόϛ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 483, սյունակ 1 Էջ 483
ՂՈՒՄ «եգիպտացորեն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 483, սյունակ 1 Էջ 483
ՂՐԱՄ «գիծ, գիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γράμμα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 171
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԿԱՏ I (-ի, -ու) «ճակատ, առաջամաս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ սողդ. čakāt «ճակատ»
Աղբյուր՝ մ. պ. *čakāt «գագաթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակատել, ճակատագիր, ճակատամարտ, ճակատամուղ, ճակատատեղ, լայնաճակատ, ծռաճակատ
Նոր՝
ճակատագրական, ճակատոսկր
Մատենագիտություն
H. AG 186; Աճ. ՀԱԲ 176
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱԳ (ճեղագ, ճագագ, ճարգագ) «մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Փոխառություն (հավանաբար)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅ -ի, -ից «ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ, ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. чайка «ուրուր»
վրաց. čari, čaro «ուրուր»
թրք. çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
-ՃԱՆ (վերջածանցի արժեքով) «ցանկացող, սիրող, -սեր, -մոլ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. čanah- (կասկածով) «ցանկություն, պահանջ»
Աղբյուր՝ հ. պ. čanah- (կասկածով) «ցանկացող, սիրող, -սեր, -մոլ»
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճան, խրախճան, ճակատաճան, տիրաճան, գինեճան, ճոխաճանութիւն, երախճան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181; Ջահ. ՀԼՊ 532