Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 49 / 186
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՒԱՆ
(-ի, -ից)
«դաւանանք, հաւատ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»
Աղբյուր՝ իրանական *daw
(Հաւանաբար)
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ *daw (< հ.-ե. *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւանել,
դաւանութիւն,
դաւանաբան,
հայադաւան,
երկադաւան,
կիսադաւան,
քրիստոսադաւան,
սուտադաւանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
duvas «յարգանք, երկրպագութիւն»
հ. լատ.
dauenos (duonos)
լատ.
bonus «լաւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՒԻ
«դատ, վէճ, հայց, պահանջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. dava
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաւի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 642
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՓՈՒՆ
(դափող)
««մահիճ, պատգարակ» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԴՈՒՄ
(դդում)
«դդում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. dug/kdumu
հնարավոր է նաեւ, որ հայերենը եւ ակկադերենը ծագեն միեւնույն աղբյուրից՝ ուրարտերենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դդմենի,
դդմեայ,
դդմոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 467
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳԵՐ
«ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք,
դեգերումն,
դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԿԱՆ
«փողային միավոր»
Ստուգաբանություն
Դահեկան բառի ժողովրդական կրճատված ձեւ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂ
I
(-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու,
դեղել,
դեղագիտութիւն,
դեղագործ,
դեղոց,
դեղախոյնկ,
դեղահունդ,
դեղաբուխ,
դեղուն,
անդեղեայ,
անդեղայ,
անթեղայ,
մաղձադեղ,
մկնդեղ,
սեւադեղ,
դառնադեղ,
թմրադեղ,
կապնդեղ,
հացադեղ,
խաշնդեղ,
ծակնդեղ,
դեղագիր,
դեղատոմս,
դեղատուն,
դեղավաճառ,
դեղատուփ,
դեղափոշի,
դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՆԻ
(տեղանի)
«մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *thel-
«ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος «կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια «ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel «փոս»
գ.
dole «փոքր փոս»
գ.
dul «խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ «անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՆԵՂԻ
««?» (գործածված է «ճրագուն դեղնեղի լինի» արտահայտության մեջ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
դեղին + եղ-ի (-եղ ածանց) կազմությունը «դեղնավուն» իմաստով եւ ոչ դեղ նեղի (նեղութեան), ինչպես հավանական է համարում Աճառյանը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՄԱՒՆ
(դեմաւ, դեմառ, գեմառ)
««գավառ» (այլեւ գեմառ «գավաթ» եւ գեմաւ «գավիթ») (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δήμω
«երկիր, գավառ»
«երկիր, գավառ» (այլեւ՝ «ժողովուրդ»)
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։