Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 49 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋԱՍՊ(Ն) (առջասպ) «քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ» (քիմիական)
Փոխառություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu- «մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos- «մթություն»
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (հավանաբար)
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ, արջասպնագոյն, արջասպախառն, արջասպային, արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ»
չեչ. arzi «սեւ»
ինգ. arzi «սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336; Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋՆ «սեւ. մութ, մթին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *arj «մութ, մթին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջնագոյն, արջնաբոլոր, արջնագուս, արջնազգեստ, արջնաթոյր, արջնայեցող, արջնատես, արջնատեսակ, արջնազգեցեալ, արջնդեղ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՏ I (-ոյ) «արտ, մշակվող հող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *agro- *g > տ ոչ սովորական անցմամբ
*g > տ ոչ սովորական անցմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտավար, արտավայր, արտավարել, արտ(ա)հունձ, արտորայք, արտահող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ájra
հուն. ἀγρος
լատ. ager
գոթ. akrs «արտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 337
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱԽՈՅՐ I «թագ, Լուսնթագ (մոլորակ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *art(a) + xorāk «գլխարկ, սաղավարտ, թագ»
«գլխարկ, սաղավարտ, թագ» (>հայ. խոյր տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտախուրել, արտախուրիլ
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 340; Աճ. ՀԱԲ 392
Տե՛ս նաեւ
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱԽՈՅՐ II «մի բույս»
Փոխառություն
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱԽՈՒՐԱԿ «թագ, գլխարկ, ծածկոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական arta-xōr-ak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտախուրակել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱՇ ««իշխան» (?)»
Փոխառություն (՞)
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱՍՐ (հգն. արտասուք, -սուաց) «արտասուք, արցունք (փոխաբերաբար) ծառի հեղուկ, խեժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *drak'ru- (անմիջական նախաձեւ՝ *drak'ur-) -i- միջահավելվածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտասրագութ, արտասրալից, արտասրալիր, բազմարտասր, մշտարտասր, արտասրաբեր, արտասուալից, արտասուագոշ, արտասուակաթ, արտասուակցորդ, արտասուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δαχρυ(ον)
լատ. lacrima
գոթ. tagr
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԵՒԱՆ (հգն. -ունք) «թարփիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «մաշկել, քերթել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *drep-)
Աղայանը (ԲՍՀ 34) բխեցնում է *drep- «տեսնել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. drapī «հագուստ, զգեստ»
հուն. άρπωπας «մազաթափիչ նյութ»
հ. վ. գերմ. trabe «ծոպերիզ»
լիտվ. drãpanas «հագուստ, զգեստ»
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԻ(Կ) (արտիկ) «վայրի ոչխար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «այծ, ոչխար, կով, այծյամ» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-d-) -իկ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. որոջ
հուն. ερυρος «ուլ»
լատ. aries, -etis «ոչխար»
ալբան. erislian «գառ»