Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 487 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԿԵՂ (բրբ.) «մեղագռավ, սովորական ներկարար»
Բնաձայն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «բնաձայնական արմատ» քիչ հավանական է
բնաձայնական կրկնություն: Քիչ հավանական է հնդեւրոպական *kel- բնաձայնական արմատին հանգելը (առանց տեղաշարժի կ-ով), եթե նկատի առնենք, որ այդ արմատից ծագող աքաղաղ բառում *k-ն ենթարկված է սովորական տեղաշարժի *k > ք:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂՏ -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից «կեղտ, կեղտոտութ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gel-d-)
բնիկ հնդեւրոպական *gel-d- ` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ» արմատից. հմմտ. մ. նիդերլ. klatten «կեղտոտել», մ. վ. գ. klatz, ն. գ. cladde «կեղտագիծ» (հայ-գերմ. զուգաբանություն, որով գերմ. բառերի հնդեւրոպական ծագումը հաստատվում է, եւ Պոկոռնու (Pok. IEW 1, 358) կասկածը փարատվում է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղտալից, կեղտել, կեղտաշոր, չարակեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. նիդերլ. klatten «կեղտոտել»
մ. վ. գ. klatz
ն. գ. cladde «կեղտագիծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124; Աճառյան 635
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՂՏԱՇՏ «կեղծ բառ»
Ծագումն անհայտ է
որ ստեղծվել է կեղտ «աղտ» կեղտ, աղտ բառահոդվածի հիման վրա` աղտ-ի փոխարեն աշտ գրությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571; Ամալյան, ԲՀ 389
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՂՕԹ (կաղօթ) «անտաշ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄ (-ոյ) (կետմ) «կեմ, խոտե բոկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, բոկ, շղթա» (անմիջական նախաձեւ՝ *gemos-)
որովհետեւ 1) *e-ն չի փոխվում ե-ի, եւ 2) *g-ն տալիս է կրկնակի արտացոլում` ճեմ, ճիմ եւ կեմ (հմմտ. *gʷenā->կին): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 571) համարում է փոխառություն` հուն. κημός «սանձ» բառից, որ իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կետմատարագ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄԱԶԳԱՅ ««հանդես» (ԲՀ` նաեւ «ժողով»)»
Անստույգ (թերեւս)
բաղադրյալ բառ` երկրորդ մասում -զգայ բաղադրիչով, բայց անբացատրելի է իմաստային կապը
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄԵՆԻ «իսպանական օրոճ» (բրբ.)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄԵՏՐԻԱՅ (կիմետեր, կիմետրիոն, կումատրովն, կիմետրիոճ) «նահատակի գերեզման» (կիմետրիա) «մարտիրոսների հիշատակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κοιμητήριον
Մատենագիտություն
ԲՀ None; Աճ. ՀԱԲ 572
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՆԱԹ ««ստացվածք» (ԲՀ` «ստացուած»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայերեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՆԱՌ «սեղանապետ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հունական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված, հազիվ թե)
Հազիվ թե կապ ունենա լատ. cena «հացկերույթ, ճաշ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. cena «հացկերույթ, ճաշ»