Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված · Էջ 48 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՒԱՐԹ «ուրախ»
Ծագումն անհայտ է
Ստուգաբանորեն կապված է զուարճ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարթանալ, զուարթութիւն, զուարթուն, զուարթագին, զուարթածաղիկ, զուարթակից, զուարթամիտ, զուարթաչար, յարազուարթ, սաղարթազուարթ
Նոր՝
զուարթալի, զուարթախոս, մշտազուարթ
Էջ 242, սյունակ 1 Էջ 242
ԶՈՒԱՐՃ «ուրախ»
Ծագումն անհայտ է
Ստուգաբանորեն կապված է զուարթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարճանալ, զուարճութիւն, զուարճախառն, զուարճագետ, պտղազուարճ, բարեզուարճ, բազմազուարճ, հոգեզուարճ, մշտազուարճ
Նոր՝
զուարճարան, զուարճալի, զվարճախոս, զուարճատեղի
Էջ 244, սյունակ 1 Էջ 244
ԶՍՏԳԵԼՈՒԼ «արհամարհել (՞), մեղադրել (՞), ծածկել, փակել (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
կազմված է զ- նախածանցով՝ չվկայված (ը)ստգելուլ բայից, որ իր հերթին կարող է կազմված լինել գելուլ բայից:
Էջ 244, սյունակ 1 Էջ 244
ԶՐԱՒ «վերջ, ավարտ, մահ, սպանություն»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» *-u- կազմիչով
Ծագումն անհայտ է: Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից *-u- կազմիչով կազմված իրանական որեւէ կորած բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաւել, զրաւամահ, զրաւարար, եղբայրազրաւ, երազագրավելի, անզրաւ, անզրաւական, հանճարազրաւ, շարազրաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zaurvan «զառամություն, ծերունական թուլություն»
ավ. zrvan- «ժամանակ»
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷԼԻ «աստված իմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. ēli «աստված իմ»
գործածական է հայատառ եբրայերեն էլի էլի, լամա սաբաքթանի «աստված իմ, աստված իմ, ինչո՞ւ ինձ թողեցիր» նախադասության մեջ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 116
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷԼԻՈՍ «արեգակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ήλιος «արեգակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելիոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 116
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՄ «գոյ» կամ «լինի»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է:
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՇԽՈՐԵԼ «լիովին վայելել, ըմբոշխնել»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական բոշխնել (հաւանաբար)
ունի նոյն կազմութիւնը, ինչ ըմբոշխնել-ը, որ կազմուած է ընդ- նախածանցով իրանական ծագման հիմքով բոշխնել բայից եւ, թերեւս, հայ. -որ- ածանցով. բոշխնել-ի -ն-ն, որ ներկայացնում է իրան. na-ն, կարող էր այստեղ բացակայել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՍՏ «ըմբոստ, ապստամբ, անհնազանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (կարող է լինել)
Հազիվ թե կազմուած լինի ամբ- (հմմտ. ամբ-ողջ) եւ ոստ- (ոստնուլ) բաղադրիչներով։ Կարող է լինել ամբողջական փոխառութիւն (իրանական աղբիւրի՞ց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբոստանալ, ըմբոստացում, ըմբոստութիւն
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄՊԵԼ ((ըմբել, ըմպել), ումպ-) «խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be- «խմել, ըմպել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-) կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի, ըմպան, ըմբան, ըմպանակ, ըմպիկ, գինըմպելիք, գինըմպութիւն, ըմբոց, ըմպաման, ըմպարան, նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. bi-bō (<*pi-bō)
հ. իտլ. ibid «խմում է» (<*piberti)
հ. հնդկ. pāti
հուն. πινω
հ. սլաւ piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144; AG 108; ՀԱԲ 599-600