Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 540, սյունակ 1
ՄՈՒՍԻՐ
(մուսուր)
«ատեան հրաւիրող սուրհանդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ.
Էջ 540, սյունակ 1
ՄՈՒՐՀԱԿ
(-ի, -աց)
«մուրհակ, պարտագիր, դաշնագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *muhrak
փոխատու լեզու՝ մ. պ. muhrak
«կնիք»
փոխատու լեզու՝ պ. muhr
«կնիք»
հմմտ. մ. պ., պ. muhr, մ. պ. muhrak «կնիք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուրհակագիր,
պարտամուրհակ
Մատենագիտություն
H. AG 197;
Աճ. ՀԱԲ 364
Էջ 546, սյունակ 1
ՅԱԿՐԻ
«դժնիկ լուծողական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 547, սյունակ 1
ՅԱՍՄՈՍ
«քամու կամ օդի տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հունարենից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Էջ 547, սյունակ 1
ՅԱՇՏ
(աշտ, յաշդ, աշդ)
«զոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. yašt
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաշտածին,
յաշտարար,
անյաշտ,
Աշտիշատ,
Յաշտիշատ
Մատենագիտություն
H. AG 197;
Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 548, սյունակ 1
ՅԱՌՆԵԼ
(յարեայ, արի՛)
«վեր կենալ, կանգնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *r-n-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *r-n-` *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառուցանել,
յարուցիչ,
յարութիւն,
չյարութիւն,
վաղայարոյց,
դիւրայարոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rnoti
«բարձրացնում է, շարժվում է»
ավ.
ar-
«շարժ(վ)ել»
հուն.
όρνυμαι
«բարձրանում է»
լատ.
orior
«բարձրանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 477;
Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՒԷԺ
(-ի, -ից)
(յաւէրժ)
«հաւերժ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *yāvēž
Փոխառութիւն՝ իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւէժանալ,
յաւէժութիւն,
յաւէժակայ,
յաւէժաբար,
յաւերժահարսն,
յաւերժաձիգ,
յաւերժահիշատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
yavaējī
«յաւերժակեաց»
Մատենագիտություն
H. AG 198;
Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՒԺԱՐ
(յօժար, յուժար)
«հոժար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-gh-)
-gh- ածանցով
փոխատու լեզու՝ իրանական
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» արմատից՝ *-gh- ածանցով (*au-gh-)։ Աւելի հնարաւոր է փոխառութիւն լինել (իրանական աղբիւրից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւժարիլ,
յաւժարութիւն,
չարայաւժար,
մտայաւժարութիւն,
меծայաւժար,
յաւժարակամ,
սիրայաւժար
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՈՒԼ
(յաղ-)
(յեղել «ծռել, թեքել»)
«փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel-
«շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն,
յեղափոխ,
յեղափոխել,
յեղաշրջել,
յեղադարձել,
յեղական,
յեղակացուն,
(յ)եղանակ,
յեղանակել,
յեղանակաւոր,
(յ)եղակարծ,
աղեկարծ,
յաղակարծ,
դիւրայեղ,
խելայեղ,
ծայրայեղ,
յեղյեղումն,
անյեղյեղ,
յեղաշրջութիւն,
յեղաշրջումն,
յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πέλω, πέλομαι
«շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԵՏԻՆ
«կտակ»
Ստուգաբանություն (իմաստափոխություն)
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։