Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ափ» որոնման արդյունք՝ 871 բառահոդված · Էջ 48 / 88
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 436, սյունակ 1 Էջ 436
ԿՐՊԵԼ «ձգել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
պրկել (պիրկ) բայի դրափոխված ձեւն է:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 437, սյունակ 1 Էջ 437
ՀԱԳԱԳ (-ի, -աց) «շունչ, առոգանություն, շնչափող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiо- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *թսս-)
որից նաեւ հել, հոգի (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հագագափության, հագագահրատ, կիսահագագ, չարահագագ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼԱԾԵԼ ««հալածել, քշել» (մ. հ. «չարչարել, նեղացնել, վաստակել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալածական, հալածանք, հալածիչ, հալածումն, դիւահալած, անհալածելաւ, ինքնահալած, խարազանահալած, ձիահալած, կենդանահալած, սրտալածել, տարալածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pello «հրել, քշել»
հուն. πάλλω «թափահարել»
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿՈՐԱՇ «հակառակ»
Ստուգաբանություն
Դրափոխված բառ՝ համատեքստի սխալ մեկնաբանությամբ՝ փխնկ. հարակաշ «գործակից»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 13
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ I -ոյ «համ, կարգուկանոն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sap- «համ առնել, ընկալել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sapmo-) եթե վերջինը չի տալիս *հատմ
արմատից, որի անածանց ձեւն է *sap'b- «համ առնել, ընկալել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համեղ, համեղահամ, համահամ, համտեսել, համեստ, համեստաբարոյ, անհամ, անհամիլ, քաղցրահամ, բարեհամ, սրբահամ, գինեհամ, դառնահամ, լեղահամ
Նոր՝
համեստափայլ, անհամեստութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. sapio «ճաշակ ունենալ կամ զգալ, լինել խելացի, բանական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 880; Ջահ. ՀԼՊ 146, 189
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ- (հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-) «միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական ham- (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական han- (թերեւս)
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել, համաչափ, համապայծառ, համարձակ, համբարձումն, համբերել, համբերութիւն, համայն, հանդէպ, հանդիպիլ, հանդիսակ, հանուր, հանրական, ընդհանուր, հոմերամ, հոմազգի, հոմասեռ, հոմատոհմ, հոմատեսակ, հոմացել, հոմահայր, հոմիլ, ամփոփ, համազգեստ, համակարծիք, համակիր, համապատասխան
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅԴՈՒԿ «հեղափոխական մարտիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բուլղ. hajdúk
Աղբյուր՝ հունգ. hajdú «հետեւակ (հգն. hajdúk)»
Նոր փոխառություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 30
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԵԼ (-ուլ, -իլ) «հանել, հափշտակել, բաժին հանել, տարածել, հռչակել, թարմացնել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանելի, հանածոյք, հանելուկ, հանք, խաչահանու, կայծակնահանու, նորահանուկ, արիւ-
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՊԻՆ «տանձ» (ԲՀ)
Անստույգ (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. habin (՞) (արդյո՞ք հայերեն բացատրությունը ճիշտ է) «դափնեվարդ»
Արդյո՞ք հայերեն բացատրությունը ճիշտ է, եւ այն կապուած չէ արաբ. habin «դափնեվարդ» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 45
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՋԱՄ «վարսավիր, սափրիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. hajjām
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 45