Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 48 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ II (-ի, -ից) «բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս, դարակ, դարափն, դարափոս, դարուփոս, դարափոյլ, դարափլակ, դարավէժ, դարաճակատ, դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θρωσμός «բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱԿԵԼ (դարանակել) «ճանաչել, հասկանալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dar «պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Դար- արմատը ծագում է իրանական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dar «պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 632
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆ I (-ի, -աց) «պահարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dārənā «ամրություն, ապաստարան»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատենադարան, վիմադարան
Նոր՝
գրադարան, ձայնադարան, քարտադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dārənā «ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
H. AG 136; Աճ. ՀԱԲ 633
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆ II (-ի, -աց) «դարան, ապաստարան, թաքստոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dārənā «ամրություն, ապաստարան»
բայց հմմտ. նախորդ դարան «պահապան» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարանամուտ, դարանակալ, դարանակալութիւն, դարանայոյզ, դարանիլ, հողադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. dārənā «ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԳԻՃ (ուշ՝ -ի, -աց) «պատգարակ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրան. *dargič (հավանաբար, թերեւս, կասկածով եւ առանց իրան. ձեւի վերականգնման)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից՝ *dargič (*darg < հ.-ե. *dher-gh-) «պահել» կամ թերեւս, *drag < *dhreg- «քաշել» ձեւից + -ič (՞), որտեղից՝ ասոր. dargūštā «պատգարակ», արամ. dargaš «անկողին»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարգճակալ, դարգճաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 137; Աճ. ՀԱԲ 637; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԴ (ուշ՝ տարդ) «ցավ, վիշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարդամահ, դարդոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԵԼ «կանգ առնել, կենալ, մնալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhar «պահել, տանել, հաստատել»
ավ. dar «պահել, հետ պահել»
հայ. դադար (կրկնավոր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՁ (-ի, -ից) ««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h- «պտտել, դարձնել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-) սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել, դարձեալ, դարձդարձիկ, դարձուած, դարձընթաց, անդարձ, դիմադարձ, դարձեակ, վերադարձ, ապաթարց, գրադարձ, գրադարձություն, դառնալ, վերադառնալ, անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. darz(a) «թել»
ալբ. dhredh «պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ. tarna- «թողնել»
բոխ. Ա. tarnā-, tark- «թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258; Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՒ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու) «չար միտք, չարամտություն, նենգություն, խարդախություն, դարանակալություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. dab- «խաբել»
Աղբյուր՝ պրթ. daβ «դավ, խաբեություն»
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը բուն աղբյուրը չեն հավաստում, բայց համարում են իրանական փոխառություն (պարսկերենից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւել, դաւանք, դաւումն
Նոր՝
դաւադիր, դաւադրութիւն, ազգադաւ, եղբայրադաւ
Մատենագիտություն
H. AG 138, 438; Աճ. ՀԱԲ 641; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԱՃԱՆ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) «դաւաճան, խաբեբայ, նենգ մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dab(a)čan
հմմտ. դաւ եւ ճան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճանք, դաւաճանել, դաւաճանութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 523