Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 48 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 93, սյունակ 1 Էջ 93
ԱՐՄՈՒԿՆ (-ան) (արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց) «արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-) -ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ, արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. īrmá- «ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ. arəma- «թեւ, ձեռք»
լատ. armus «նախաբազուկ»
գոթ. arms
հ. վ. գ. arm «թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 329
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՇ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *aruša
փոխառութեան աղբիւրը` հմմտ. հ. պ. aruša, աւ. auruša-
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՇԱՒ «արշավ, արշավանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *adšāv
բխում է *ati-šava ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արշավել, արշավանք, արշավահանդես, արշավակի, արշավասույր, ձիարշավ, քաջարշավ
Նոր՝
արշավախումբ, սրարշավ, քառարշավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. š(y)avaite- «քայլում է, շարժվում է»
հ. պ. šiyavaig
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՅՐ (-ի) «արույր, պղնձի համաձուլվածք, լատուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *rōd
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. rōdrōi
մ. պ. rōy
պ. rōy
սողդ. rōd
Մատենագիտություն
H. AG 111; Աճ. ՀԱԲ 331
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒԳ (արուք) «նվազ, չորացած, տկար, զուրկ, թափուր, չոր, անպտուղ, անուժ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումը չի պարզուած: V դարից հանդիպող այս բառի նմանութիւնը թիւրքական բառերի հետ առայժմ անբացատրելի է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. arug «հոգնած, նիհար»
Մատենագիտություն
Древнетюркский словарь 58; Սեվորտյան, ЭСТЯ 160-162
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒԱՐՁ «սահմանակից, քաղաքամերձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *abvarz
Աղբյուր՝ իրան. *abvarjan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուարձական, արուարձային, արուարձան, արուարձանեայ, արուարձանեայք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. vərəz- «բնակարան, տեղ»
ավ. vərəzena- «համայնք»
հ. պ. vardana «քաղաք» (< հ.-ե. *uerg’-)
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒԵՍՏ (-ի, -ից, նաեւ -աց) (արհեստ) «ճարտարություն, արհեստ, արվեստ, ճարտարաբանակերտ բան, խաբեական հնարք, հրաշք, հրեշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. պ. aruvasta
Աղբյուր՝ պրթ. rwst
բաղարկուած -եստ ածանցով հայերէն բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուեստագէտ, արուեստագիտ, արուեստագործել, արուեստախառն, արուեստական, արուեստանոց, արուեստակ, արհեստ, արհեստագէտ, անարուեստ, զբարուեստութիւն, չարարուեստութիւն, գեղարուեստ, գեղարուեստագէտ, ճարտարարուեստ, արհեստական, արհեստանոց, արհեստատաւոր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒՃԱՆԱԿ «նկարի ուրվագիծ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *aručanak
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. artang (aržang)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՈՒՍԵԱԿ (արաւսեակ, արօսեակ, արիւսակ) «լուսաստղ, Վեներա (մոլորակ)» (աստղաբաշխական)
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրան. *arōsī (հավանաբար) «արշալույս»
մ. մեղ. (մար.) *arōsī «արշալոյս»:– Պերիխանեան, МЭСДЯ 26, ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 1, 333)՝ պհլ. arūs «սպիտակ», աւ. aroš «սպիտակ, լուսափայլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուսեկաձեւ, արուսական
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴЯ 26; Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋ (-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից) (առջ) «արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto- (անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-) ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն, արջենի, արջային, արջ(ա)տակ, մկնարջ, արջախոտոր, արջամագիլ, արջընկոյզ, արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ṛkṣas
հուն. ἄρκτος
լատ. ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 334