Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 479 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՐ II «կաթի սեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Կապ ունի հնդեւրոպական *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատի հետ (հմմտ. սեր «սերունդ, սերում»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Նոր՝
սերակալել, սերզատ, սերուց(ք), սերքաշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սեր «սերունդ, սերում»
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐԿ «այսօր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k’e-dui- (անմիջական նախաձեւ՝ *k’te) հայ. սե-
հ.-ե. արմատ՝ *dui- (անմիջական նախաձեւ՝ *deu-) հայ. -րկ
հին կազմութիւն` *k’e-dui- (*k’te)-> հայ. սե- եւ *dui- (*deu-ից)> հայ. -րկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերկեան, սերկածին, սերկս
Մատենագիտություն
Dumézil, BSI 48; Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐԿԵՒԻԼ (սերկիւիլ, սորովիլ) «սերկեւիլ»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերկեւնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ. safarjal
վրաց. šorokali
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 205
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՄՆ (-ան, -անք, -անց) «սերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերմնակաթ, սերմնընկալ, սերմնարկութիւն, մանկասերմութիւն, չարասերմն, սերմունք, սերմնաքաղ, սերմանել, սերմանիչ, սերմանարկու, սերմանական, սերմակրել, սերմահեղձութիւն, սերմատել, բարեսերմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սերունդ
հայ. սեռ
լատ. creō «ստեղծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՏ (-ի, -ից) «սերտ, պինդ, ստույգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-di- *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերտել (-անալ), սերտաշէն, գերասերտիլ, նախասերտեալ, սերտողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. creber «խիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՒԵՌ I (ուշ` -ի) «բեւեռ, գամ, մեխ»
Ծագումն անհայտ է
Առաջարկված հնդեւրոպական ստուգաբանութիւնները հավաստի չեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեւեռել, սեւեռակայ, սեւեռապինդ, սեւեռումն
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԷԳ (սեգ) «սեգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kēi-gh- «արագ, ուժգին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիգալ, սիգութիւն, սեգութիւն, սիգանք, սիգաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. śīghrá- «արագ»
անգլ. hie «շտապել»
ռուս. сигать «ցատկել, թռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 207
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԷԶ (սեզ) «սեզ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիզուտ, սիզական, սիզաբոյս, սիզաբերիլ
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԷՐ (-ոյ) «սեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'ēi- «պառկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ēi-ro-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրել, սիրիչ, սիրուն, սիրելի, սիրելութիւն, սիրապէս, սիրահարիլ, բարեսէր, գինեսէր, դիցասէր, կենսասէր, եղբայասէր, զարդասէր, զբաղասէր, թշնամասէր
Նոր՝
սիրաբանութիւն, սիրակարօտ, սիրակէզ, սիրահար, սիրահարութիւն, սիրայօժար, սիրաշահել, սիրասուն, սիրավէպ, սիրատոչոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. սիղեղ
լատվ. siēva «կին»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208; Pok. IEW 540; H. AG 420
Էջ 678, սյունակ 1 Էջ 678
ՍԷՔԻՆ «հանգիստ, խաղաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. sākin
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210