Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 479 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԹԵԼ «կծել, խածնել»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԹՆՈՒԼ (հարթշիլ, արթշիլ, խարթ-) «խրտնել, վախենալով վեր ցատկել, փախչել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «թպրտալ, ցնցվել, վեր ցատկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prth- *(s)p(h)er-) *-th- ածանցով
«թպրտալ, ցնցուել, վեր ցատկել» արմատից՝ *-th- ածանցով: հմմտ. հ. հնդկ. sprhayati «եռանդուն լինել», հուն. σπέρζω «նետուել, ցնցուել, թպրտալ»: արմատը հանդիպում է նաեւ ուրիշ աճականներով՝ *-d-, *-g-, *-g'-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անհարթշել, հարթուցանել, խարթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sprhayati «եռանդուն լինել»
հուն. σπέρζω «նետուել, ցնցուել, թպրտալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58-59; Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԻՐԱՅ «մի տեսակ խյուս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. harīra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 59
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԻՒՐ (-ոյ) (հարեւր) «հարյուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ari-tro-)
«հարմարեցնել» արմատից: հմմտ. հ. անգլ. rim «թիւ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարիւրավոր, հարիւրապետ, հարիւրամեայ, հարիւրերորդ, հարիւրորդ
Նոր՝
հարիւրամեակ, երկհարիւրամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. rim «թիւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 113, 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԻՖ «ընկեր, բարեկամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. harīf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ II (-ի, -աւ, -իւ) «անհրաժեշտություն, հարկավորություն, ծառայություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «փորձել, վտանգ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pr-g-)
*ph- սկզբնահնչյունով եւ այլ ածականով` փորձ: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարկ «զարկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկիք, հարկետուր, հարկատրիլ, հարկադիր, հարկադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πείρα «փորձ»
գոթ. fairina «հանցանք, մեղք»
հ. իսլ. far «վտանգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ III «հարկ, տուրք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *harga- «հարկ, տուրք»
Աղբյուր՝ ավ. harǝk- «հարձակվել»
Bailly, DKS 469 (հետագա համեմատությունները կասկածելի են): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարոյ, հարկ-անելի եւ հարկաւոր-ի հարկ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկահան, հարկաժողով
Մատենագիտություն
DKS 469; Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿԻՔ «մի լուծ եզ, լուծ, ակոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perg- «ձող, բուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *prig-io-) սկզբնապես «կտրված բուն»
թերեւս բաղարկված հերկ բառի հետ:
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՃ (-ի, -ից) «հարճ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ աեւելակովկասյան (՞) (թերեւս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարճորդի, հարճորդեգիր, հարճութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՄԱԼ «սպանդ, փեզենա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. harmal
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 61