Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կապ» որոնման արդյունք՝ 1109 բառահոդված · Էջ 47 / 111
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂԻ (-տոյ, -եաց) ((ծղիկ, ծղուկ, ծղին, ծղիկք), -եաց) «թեւ, թեւի վերնամաս (ուսագլխից մինչեւ արմունկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ī-liio-)
Թերեւս կապ ունի ծիլ, ծեղ (ծիղ) բառերի հետ (տե՛ս) եւ ծագում է *g'ī-liio- նախաձեւից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
Ծ(Ղ)ԽՆԻ (-ւոյ, -եաց) (ծխղնի, ծխանի, ծխնի), (ծղին, բրբ. ծխան) «ծխնի»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի ծիղ բառի հետ (*ծղիխ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծխղնիլ, ծըղխնիլ, ծղխնել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂՆԻ «ալկիոն (թռչուն)»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» արմատի հետ, որտեղից են ծաղիկ, ծիծաղ բառերը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄՐԻԼ «լքվել, վհատվել, տխրել»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ թմրիլ բառի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմրաբարձ, ծմրդել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈԾՈՐԱԿ (ծոծրակ, ծործորակ) «ծոծրակ»
Ստուգաբանություն
Կրկնավոր կազմություն ինչ-որ *ծոր արմատից: Կապ ունի՞ արդյոք ձո(ր)ծորակ «ձորակ, փոքր հովիտ» բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈՅԼ (ուշ՝ -ի, -ից, -աց) (ծոյղ) ««ծույլ, անաշխատասեր» (բ. «տկար, թույլ»)»
Ստուգաբանություն
Կապ ունի՞ արդյոք թոյլ բառի հետ, ինչպես բմփիլ-ծմփիլ զույգի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուլանալ, ծուլամտություն, ծուլալից, ծուլանք, ծուլացուցիչ, ծուլութիւն, ծուղալ, ծուղութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԱՐ ««ծվարում, հավաքում, ամփոփում» (բրբ. ծուար «ծովախորշ»)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *steuə- «խտանալ, գնդվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *teuə-ro-)
Հազիվ թե ծ/թ հերթագայութեամբ (հմմտ. ծմրիլ/թմրիլ, ծոյլ/թոյլ) կապուած լինի հնդեւրոպական արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուարիլ, ծուարատեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στυφρος «մածուն, ստիպպ»
հուն. στυφω «թանձրացնել, գնդել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԵԼ «մաղել, զտել, կլոր շարժումով հացահատիկի աղբը մաղի մեջտեղում հավաքել եւ հանել» (գյուղատնտեսություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teuə- «մաղել, զտել»
թերեւս ծ/թ հերթագայութեամբ կապուած է հնդեւրոպական արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. titau «մաղ, քամհար»
հուն. σαω «մաղել»
հուն. τω «մաղել»
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՆԳ (-ի, -աց) (ծուն-ք, -աց, ծունգ/կն, -ան, -անց) «ծունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'enu- «ծունկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'on-ui-) երկակի թիվ կամ, թերեւս, *g'on-g
հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկակապ, ծնկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jānu
հուն. γόνυ
լատ. genū
գոթ. kniu
խեթ. génu
Մատենագիտություն
H. AG 457; Աճ. ՀԱԲ 473; Pok. IEW 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՊԵՂ (բրբ. ծիպղ «ցանկապատ», ծիպլի «ճիպոտ») «տանիքի գերանահենք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ վրաց. ckep-la «ճիպոտ»
Աղբյուր՝ վրաց. cipeli «հաճարի»
Կապ չունի հնդեւրոպական *g'ebh- «ճյուղ, փայտի կտոր» արմատի, այլ՝ ծ/թ հերթագայությամբ, *steb(h)- «սյուն, բուն, ծառի բուն» կամ *steib(h)- «ձող, կարծր» արմատներից մեկի հետ։