Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 47 / 160
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԻԼԻ
«կապերտ»
(բբ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. zīlī
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԻՐԿ
(ուշ՝ զուրկ)
«զուրկ, զրկված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ēr-du-)
հազիվ թե կազմված լինի գ- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական ինչ-որ *իրկ արմատից։ Ճիշտ չէ Հ. Աճառյանը, որ բխեցնում է ասոր. srg «գողանալ» արմատից (ասոր. s-ն գ-ի չի փոխվում, մանավանդ որ այս արմատից է սրիկա բառը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրկել,
զրկիչ,
զրկումն,
զրկանք,
զրկահարանք,
անզիրկ,
զգայազիրկ,
ալազուրկ,
եղբայրաձուրկ,
ընչազուրկ,
կամազուրկ,
հողազուրկ,
պատուազուրկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 97
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԼԱՆԱԼ
«զրկել, խնայել, չցանկանալ, ուրանալ, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, կործանել»
հազիվ թե կազմված լինի գ- նախածանցով՝ *el- «ոչնչացնել, կործանել» արմատից (զլ- < զիլ < գ + *el-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զլացողութիւն,
զլացումն
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԼՈՒԹԵԼ
(զլութելի ձեւում)
«կծել, կծոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leu-
«կտրել, լուծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *լութ)
*-th աճականով
Կազմված է գ- նախածանցով՝ ինչ-որ *լութ արմատից, որ հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *leu- «կտրել, լուծել» արմատից՝ *-th աճականով։
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԱՅԼԻԼ
(զմայլանալ)
«հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-)
*-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական,
զմայլութիւն,
զմայղութիւն
Նոր՝
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
miels «սիրելի, հաճելի»
լիտվ.
mielas «սիրելի, հաճելի»
ռուս.
милый «սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ.
miēdhā (ոչ *-l- ով)
ավ.
myarla «զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԲԱՂ
(զմբադ)
«հոգս, մտատանջություն, վայելք (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել, հուզվել»
բաղկացած լինի զ- ածանցից եւ հնդեւրոպական ծագման (ը)մբ-ամբ- (ամբողջ բառում) եւ *ալ-*al- «թափառել, մոլորվել, հուզվել» բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմբաղիլ
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԵԼԻՆ
-ի, -աց
(զմիլին, զմիղին), (ուշ՝ զմելի)
«գրչահատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. σμιλίον
«σμιλίν»
Մատենագիտություն
H. AG 349;
Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄՈՒՌՍ
-ի, -աց, -ոյ
(զմուռն, զմուռ, մուռ)
«կնդրուկի ծառ, մի խեժ՝ զմուռս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. σμύρνα
Աղբյուր՝ հուն. σμύρρα
Աղբյուր՝ հուն. μύρρα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմոռել,
զմռսաբեր,
զմռսալիր,
զմռսալից,
զմռնաբեր,
զմռնախունկ,
զմռնենի,
զմռել,
զմռանալ,
զմռաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 393;
Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՆԻՆ
(զնին, զննին)
«դիտում, դիտելը, քննություն, որոնում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. a-zinavant-
«զգոն, զգաստ, աշխույժ»
Աղբյուր՝ մ. պ. zēnavand
«աշխույժ»
Աղբյուր՝ սարրկ. zenin
«զգաստ, սրամիտ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զննել,
զննելի,
զննական,
զննարան,
զննումն,
զննություն,
անզնին,
հրաշազնին
Նոր՝
անդամազնին, անդամազննություն, զննողական, խորազնին, մանրազնին
անդամազնին, անդամազննություն, զննողական, խորազնին, մանրազնին
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՐԱՍԱՌՈՅ
«անխորտափանց, անխոհեմ (՞)»
Անստույգ (՞)
ունի զորս-առոյ կազմությունը, բայց իմաստն անբացատրելի է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։