Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 47 / 200
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԼՈՒԿ
«բծավոր զինագոխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
Հավանաբար կապված է դեղ, դալար խմբի հետ՝ *dhel- ձեւից, միայն եթե ճիշտ է Ռ. Ղազարյանի «Բուսանունների բառարանի» (էջ 26) աղբյուրը:
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՒՐ
-ի, -ից (դոյր, դորր, դուր, դեր)
«հարթ, հարթ տեղ, դյուրին, հեշտ, հաճելի, անդորր, հանգիստ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրել,
դիւրիչ,
դիւրութիւն,
դիւրին,
դիւրաբեկ,
դիւրագին,
դիւրաթափ,
դիւրասնունդ,
դիւրայոյս,
անձնդիր,
մտադիր,
սրտդիր
Նոր՝
դիւրաբորբոք, դիւրագռգիռ, դիւրազգաց, դիւրաթեք, դիւրահունչ, դիւրամատչելի, դիւրամարս, դիւրըմբռնելի, անդորր, դուրեկան
դիւրաբորբոք, դիւրագռգիռ, դիւրազգաց, դիւրաթեք, դիւրահունչ, դիւրամատչելի, դիւրամարս, դիւրըմբռնելի, անդորր, դուրեկան
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՔ
դից (դից-), դիաւք (անեզ.)
«աստված, կուռք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhes-
«կրոնական բնույթի արմատից»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhēses-)
հուն. θεός «աստված» բառը հակված են բխեցնելու *dheues-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցախելար,
դիցապաշտ,
դիցախառն,
դիցասեր,
դիցազն,
դիցազնական
Նոր՝
դիցազներգ, դիցազներգակ, դիցազներգական, դիցազներգու, դիցազներգութիւն
դիցազներգ, դիցազներգակ, դիցազներգական, դիցազներգու, դիցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fanum «սրբատեղի, աստծուն նվիրված տեղ»
լատ.
festus «տոնական («կրոնական տոններին նվիրված»)»
հուն.
θεός «աստված»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՄԱԿ
«դմակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. duma-
«պոչ»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դմակեղ,
գառնադմակ,
գառնադմակիկ
Մատենագիտություն
H. AG 144;
Աճ. ՀԱԲ 674
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԴԵՂ
(դնդող-)
««ալիք, ծփանք» (բրբ.)»
(բրբ.)
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ»
Հնարավոր է կապը հնում ավանդված դնդղանք անստույգ բառի հետ («ալիք, ծփանք» կամ «վեճ, հակադրություն»): Բացառված չէ կապը հնդեւրոպական *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատի հետ, որից ծագում են դող-ը եւ, թերեւս, դդ-որդ բառի դդ- բաղադրիչը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԵԼ
(*դի-ն-ել, ե-դ «դրեց»)
«դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē-
«դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē-n-)
հմմտ. հ. հնդկ. dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ), հուն. τίθημι «դնում եմ», ռուս. деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիր,
դրական,
բանադրել,
բարեդիր,
գեղեցկադիր,
գլխադիր,
դիմադրել,
խորյադիր,
խաւարադիր,
որոգայթադիր,
ունկնդիր,
ենթադրել,
ձեռնադրել,
ըն-տիր
Նոր՝
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ)
հուն.
τίθημι «դնում եմ»
ռուս.
деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ)
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 675-676
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆՈՐ
««պատգարակ կամ մահիճ կամ դափոխս» (՞) (ԲՀ)»
Անստույգ (՞)
Կեղծ բառ՝ ստացված դնոց ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 361
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՂ
-ի, -ից
«դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ»
(երաժշտական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ, երերալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ,
դողացուցիչ,
դողումն,
դողն-ի,
դողան-ի,
դողդոջ,
դողդոչ,
դողդոջել,
դողդոջոտ,
դողդոջուն,
դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla «թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla «վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677;
Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՆԴՈՂ
(դողդող, դանդող, դնդող)
«երերուն, շարժուն, փափուկ, կակուղ, թանձր եւ մածուցիկ նյութ, դոնդող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ»
Կրկնավոր դող արմատից
Կրկնավոր դող արմատից, որ ծագում է *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 680
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՐԱԿ
-ի, -ից
«մի հեղուկաչափ»
(բրբ. «փոքր կուժ»)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբյուր (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. dōrak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դորակաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 144;
Աճ. ՀԱԲ 680
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։