Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 47 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԴԱՐ (-ոյ) (բրբ. «հոգնել, հենվել, կռթնել») «դադար, հանգիստ, կանգառ, դադարի տեղ, (հգն.) բնակարան, կացարան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել» կրկնավոր բնիկ
Կրկնավոր բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից, որտեղից նաեւ՝ դարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դադարել, դադարեցուցանել, դադարիկ, դադարուն, անդադար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ I (հին՝ դայլ) «ծննդկանի առաջին կաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «ծծել, ծիծ տալ, կերակրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhə-li-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhāru «ծծող»
հուն. θηλυς «կանացի»
հուն. θηλω «կանացի կուրծք»
ալբ. dhallr «երեսը քաշած կաթ, թան»
լատ. fēlō «ծծել»
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ II «դեղնականաչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- (*dhl-))
ոչ «մի տեսակ ձուկ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դալար
հայ. դալուկ
հուն. θαλλω «աճել, ծաղկել, կանաչել»
ալբ. dal «բողբոջել»
հայ. դեղին ((*dhel>))
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 46; Աճ. ՀԱԲ 612
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱԿԵԼ (դարլակել) «ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱՐ -ոյ «խոտ, կանաչ, բանջար, դալար, կանաչ, թարմ, մատղաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāl- կամ *dhl-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալարի, դալարանալ, դալարաբար, դալարութիւն, դալարուտ, դալուկ, մշտադալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θαλλω «կանաչել, փթթել»
հուն. θαλερος «մատղաշ, ծաղկուն»
ալբ. dal «բողբոջել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 612
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼՈՒԿՆ -ան (դալունկն, նոր՝ դալուկ) «դեղնացավ, դեղնախտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- կամ *dhl-) -ուկն ածանցով
Բաղադրություններ՝ դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, նոր՝ դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դալ «դեղնականաչ»
հայ. դեղին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԿՈՒ (-ի, -աց) (տակու, դակուր, դագուր) ««սուր գործիք» («ուրագ, կացին կամ դուր»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhāg- «սրել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāgu(r)-) չկա Pok. IEW-ում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θήγω «սրել»
հուն. θηγάνη «հեսան» (հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՂՁ «վայրի անանուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal-) (*dhaldio- կամ *dhldhio-) արմատից
որտեղից նաեւ դեղ, դեղձ, դալար:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 616
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԲ «թաղում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dembh- «թաղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhmbh-) արմատից
(հայ-հունական զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դամբան, դամբանական, դամբանագէշ, դամբանագէջ, դամբանակ, դամբարան, դամբարանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάφος «թաղում, հուղակավորություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618; Pok. IEW 248-249
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆ «դանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dā-na
իրանական աղբյուրից՝ *dā-na (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ