Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 47 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԹԱՆՈՍ -ի, -աց «օտարազգի, հեթանոս, կռապաշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. het(a)nos < հուն. ἔθνος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեթանոսութիւն, հեթանոսանալ, հեթանոսական, հեթանոսակիր
Մատենագիտություն
H. AG 360; Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵԾԱՆՈՑ (-ի, -աց) «ատամնաւոր թիաձեւ գիւղատնտեսական գործիք (ցորեն հոսելու)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմուած է հեծան բառից՝ -ոց ածանցով
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՌԻ «հեռու, օտար, անմասն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել»
հմմտ. գոթ. fairra, հ. հնդկ. pára-, հուն. πέρά «հեռու»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեռոյ, հեռուստ, հեռաբնակ, հեռանալ, հեռաստան, հեռաստանեայք, հեռարձակ, հեռաւոր, հեռակայ
Նոր՝
հեռատես, հեռանկար, անհեռատես, զուգահեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. fairra
հ. հնդկ. pára-
հուն. πέρά «հեռու»
Մատենագիտություն
H. AG 466; Աճ. ՀԱԲ 82; Ջահ. ՀԼՊ 143
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՒ «հեւ, հեւոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəu- «փչել»
արմատից, որտեղից նաեւ հով, հոգի, փուքս, փչել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեւալ, հեւք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90; Pok. IEW 847
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆ (-ոյ) «հին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seno- «հին»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնանալ, հնութիւն, հնամի, հնոտի, հնախաւս
Նոր՝
հնագիտական, հնադարեան, հնահաւատ, հնածէս, հնասէր, հնաւանդ, հնէաբանութիւն, հինաւուրց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sána-
աւ. hanē «հին»
հուն. énos «հին»
լատ. sena «ծեր, հին, ծերունի»
հ. իռլ. sen-
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԳ (-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աւք) «հինգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *penkʷe- «հինգ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնգետասան, հնգեկական, հնգեկին, հնգիցս, հնգամեան, հինգերորդ, հնգետասան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. páñca
աւ. panca
հուն. πέντε
լատ. quinque
գոթ. fimf
լիտվ. penke
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԱՆԴ (-ի, -աց, -եաց) «հիւանդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pēnto- «ցաւեցնել, վնասել»
հ.-ե. արմատ՝ *pē(i)- «ցաւեցնել, վնասել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւանդանալ, հիւանդանոց, հիւանդագին, հիւանդոտ, հիւանդութիւն, հիւանդամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. papa- «հիւանդ»
լատ. paenuria «պակաս»
հայ. հեգ (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98; Pok. IEW 793; Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՆԱՐ (-ի, -ից) «հնար, մեթոդ, եղանակ, կարելի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. hunar
Աղբյուր՝ պրթ. hunar
Աղբյուր՝ ավ. hunara-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնարել, հնարավոր, հնարողություն, հնարագետ, հնարագիտություն, հնարագյուտ, հնարակերտ, հնարացույց, անհնար, անհնարին, բազմահնար, դյուրահնար, բարեհնար
Մատենագիտություն
H. AG 181; Աճ. ՀԱԲ 104-105; Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳ -ոյ «հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ, հոգածել, հոգածու, հոգող, հոգաբարձ, հոգաբարձու, հոգաբարձութիւն, անհոգ, անհոգութիւն, բազմանհոգ
Նոր՝
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի
Նոր՝
հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. p(h)uphusu- «թոք»
լատ. pussula «պղպջակ»
ռուս. пухнуть «ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108