Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ափ» որոնման արդյունք՝ 871 բառահոդված · Էջ 47 / 88
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՄՆ -ան, -անք, -անց (կողմ) «կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց, կողմանիլ, ընկողմանիլ, միակողմանի, կողմնիլ, կողմնապահ, կողմնակի, կողմնափակ, կողմնակալ, լեռնակողմն, միակողմն, արեւելակողմն, հարավակողմն, լանջակողմն, ծովակողմն, դաշտակողմն, կողմիլ, կողմապահ, երկակողմ, ձախակողմեան, աջակողմեան
Նոր՝
կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՎ (կողոփ, կողոբ), -ոյ «կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-) ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ. klāftra
ն. գ. klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց. chlupfel «խուրձ»
լիտվ. glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՊ (կոփ), ուշ` -ոյ, -ի, -ից «կոպ, աչքի կափարիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gab-) տարբերակ
կապ ունի հնդեւրոպական *ghabh- «բռնել» արմատի *gab- տարբերակի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կապ
հայ. կափ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՏԻՒՂ «սողուն մարմինների եւ հեղուկի մի չափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κοτύλη
Մատենագիտություն
H. AG 359; Աճ. ՀԱԲ 640
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԴ (-ոյ) ««խոպան, անմշակ» (բ. «պինդ, կարծր, կոշտ, կոպիտ»)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. quldini (թերեւս)
l > ր անցմամբ, որ անցել է նաեւ քարթվելական լեզուներին՝ վրաց. kordi «խոպան հող», ճան. kordi «գուղձ, հողակոշտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորդանալ, կորդել, կորդան, կորդապատառութիւն, կորդափլուրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kordi «խոպան հող»
ճան. kordi «գուղձ, հողակոշտ»
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԶԵԼ «կորզել, խլել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «հավաքել, ի մի բերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-gh-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αγείρω «հավաքել»
հուն. αγοστος «ձեռք, ափ»
ռուս. горсть «բուռ»
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՐՈՍ «սորուն մարմինների մի չափ՝ քոռ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κόρος < եբր. kor
Մատենագիտություն
H. AG 388; Աճ. ՀԱԲ 653
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԼԱԿ (բրբ. կուլիկ) «խոպոպիկ, քունքին կախված մազափունջ, գլխի մազերի փունջ»
Ստուգաբանություն
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՇՏ -ի, -աց ((ուշ) կուշտ, կշտացած, խոռոչ) «կող, փոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kušt
իրան. աղբյուրից՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտագող, կշտապինդ, կշտապնդութիւն, կշտալիր, սնակուշտ, թուլակուշտ, անկուշտ, կշտանալ, կշտում, կուշտակուռ, կուշտկուշտ, կուշտփոր, կշտահամ, կշտափորիկ, կշտապատառ, կուտակուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. kušt «կող, կուշտ»
զազա kišt «կող, կուշտ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 660-661
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐՃՈՒՄՆ (կոճումն, կրըժումն) -ունք «գիծ (ձեռքի ափին), խորշոմ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gērdio-)
Հազիվ թե *gērdio-` հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։