Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված · Էջ 47 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱԲԱՆ (բանան) «ռազմական քարընկեց գործիք»
Փոխառություն
Համարւում է թյուրք-թաթարական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բա(ն)բանաքար, բանբանախաղաց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 372
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱԳ I «բաժին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. baga «բաժին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագորդ, բագել, բազամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (<իրան.) բաժ
հայ. բաժին
հայ. բաժանել
Մատենագիտություն
H. AG 113; Աճ. ՀԱԲ 373
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԴ (բատ, պատ) «ջրային մի թռչուն՝ բադ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական *bad (թերեւս)
Բառը լայնօրէն տարածուած է հայերենին տեղով մերձաւոր եւ հեռաւոր զանազան լեզուներում՝ «բադ» կամ «սագ» նշանակութեամբ եւ գերազանցապէս խուլ երկրորդ, երբեմն էլ առաջին բաղաձայնով՝ bat, pat եւ այլն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բադիճուտ, բադակնոց, բադակտուց
Մատենագիտություն
H. AG 114; Աճ. ՀԱԲ 374
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԴԻԱՆ «սամիթ, ռազիան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրսկ. bādyān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 375
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԶՈՒԿ II (-ի, -աց) «թեւի վերնամաս, թեւ, ճյուղ, որթատունկի ճյուղ, արմավի ողկույզ, զորություն, իշխանություն»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազկակից, բազկատարած, բազկանոց, բազկարձակ, բազկացի, բազկել, երկայնաբազուկ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԶՈՒՄ (-ի, -աց) «շատ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *bhng'hu-
Աղբյուր՝ իրան. *bazum
հունարենի ազդեցությամբ գործածված է որպես գերադրականին համազոր ձեւակազմիչ. թեեւ հնարավոր էր նաեւ անմիջական զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմատար, բազմագույն, բազմադիմի, բազմազար, բազմաժամանակեայ, բազմաժողով, բազմահմուտ, բազմանալ, բազմատր, բազմութիւն, բազմաբովանդակ, բազմալեզուեան, բազմակողմանի, բազմահատոր, բազմանիստ, բազմապատիկ, բազմավանկ
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ I (-ի, -ից) «մաքս, հարկ, տուրք»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ մ. պ. baž (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պ. baž (հավանաբար)
ամբողջական փոխառություններ են նաեւ բաժապան, բաժապետ բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժտուն, բաժրար, բաժապան, բաժապետ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺ II «մաս, հաղորդ, մասնակից, բախտ, ճակատագիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. baž
հմմտ. հայ. (<իրան.) բաժ «մաքս. տուրք, հարկ», բաժանել, բաժին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժակից, բաժամիտ, անբաժ, ջրաբաժ
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺԱԿ (-ի, -աց, -ոյ) (բարժակ, այլեւ, սխալ ստուգաբանությամբ՝ բաժանակ) «բաժակ, գավաթ, ըմպանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *bāžak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժակիկ, բաժակեան, բաժակել, բաժակակալ, բաժակագող, բաժակաման, բաժակաձեւ, բաժակաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բաժանել
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼ I (-ի, -ից) (բաղ) «մառախուղ, ադոտ, մթագույն, ամպ, ծխի քուլա, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բալածեւ, բաղածեւ, բալատեսիլ, բալուտ, բալեցուցանել, բալագույն, բալատեսակ, բալէշ, բալաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhāla «փայլ»
հուն. φαλος «փայլուն»
հայ. բիլ «բաց կապույտ»
գոթ. bala «դժգույն»
ռուս. белый «սպիտակ»
ռուս. бельмо «աչքի փառ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 118; Աճ. ՀԱԲ 383