Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ձեւ» որոնման արդյունք՝ 955 բառահոդված
· Էջ 46 / 96
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԹԵԼ
«նվազել, թուլանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth-
«վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
միայն խաթարել ձեւի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաթարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-σκηθής «անվնաս»
գոթ.
skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950;
Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽԻՃ
««մանր» (կտորտանք)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)eid-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khidio-)
կրկնավոր խիծ < *khidio- ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chita «կտրված»
հուն.
σχιδαξ «տաշեղ»
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՂ
(կա նաեւ մ. հ. խաղոդիլ «խաղաղվել, հանգստանալ, մեղմանալ, թուլանալ»)
«խաղաղ, հանդարտ, հանգիստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *khl-
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-, *khəl-))
կրկնաւոր կամ -աղ ածանցով ձեւ
եթե ճիշտ է Մեյեի համեմատութիւնը հուն. χαχαω «արձակել, թողնել, թուլացնել» բայի հետ: Թերեւս հնարաւոր է նաեւ համեմատութիւնը կաղաղ «որջ» (սկզբնապես «հանգստավայր, ապաստարան») բառի հետ՝ կ/խ հերթագայութեամբ (հմմտ. կեղ «ծուռ» - խեղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղաղանալ,
խաղաղական,
խաղաղակոյտ,
խաղաղարար,
խաղաղիկ,
խաղաղութիւն,
հետախաղաղ,
հողմախաղաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χαχαω «արձակել, թողնել, թուլացնել»
Մատենագիտություն
Meillet, EGCAC 36
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՍԱՄ
(-ի, -աց)
«վանդականդաղեր»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kolə-
«հյուսել»
*kh-ով ձեւ
Թերեւս կրկնաւոր խաղ արմատից, որ հազիվ թե կարելի լինի կապել հնդեւրոպական *kolə- «հիւսել» արմատի *kh-ով ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղխամետայ
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄԾԵՐՔ
(խամծեծք, խամծէք, խամծէկ, խամծեկք)
«կզակ, ծնոտ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ըստ Աղայանի (ԱՀԲԲ 1, 559), խամծերք-ը թերեւս կազմված է խամ «ստորին ծնոտ» եւ ծերք < ծայրք բաղադրիչներից. այս դեպքում ծէք, ծէկ բաղադրիչներն էլ կարող են լինել ծագ «ծայր» բառի բարբառային ծէք, ծէկ, ծէկք (հգն.) ձեւերը
Մատենագիտություն
ԱՀԲԲ 559
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄՈՒՐ-
(ուշ՝ նաեւ խամր-)
«քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մեգր. xomula-
(թերեւս)
«չոր»
Աղբյուր՝ ճան. xomula-
(թերեւս)
«չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ,
խամրացուցանել,
արագախամուր,
վաղախամուր,
դիւրախամուր,
անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324;
Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՌՈՒՂ
(խարուխ, խառուկ)
«խորշակահար»
Անստույգ
որի բուն ձեւը եւ բուն իմաստը չեն ճշտված
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՍՐՏԻ
(բբ)
«հժարությամբ, դիտմամբ, մտադրությամբ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. qasdi
(թերեւս)
«դիտմամբ»
ժողովրդական ստուգաբանությամբ կապված հայ. սրտի ձեւի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԴԱԽ
(-ի, -աց)
«խարդախ, խաբեբա, նենգ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի խարդաւ, խարդաւան ձեւերի հետ, որոնց ծագումը նոյնպէս չի պարզված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարդախել,
խարդախութիւն,
խարդախիչ,
խարդախալի,
անխարդախ
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԴԱՒ(ԱՆ)ԵԼ
«խաբել, մոլորեցնել, խաբելով պղծել, խաբելով գցել»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի խարդախ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարդաւանութիւն,
խարդաւանակ,
խարդաւանք,
խարդաւտութիւն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։