Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 46 / 160
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԳՈՅՇ
«զգույշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գոյշ բառից։ Ավելի քիչ հավանական է ամբողջովին իրանական փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգուշալի,
զգուշանալ,
զգուշաւոր,
զգուշեալ,
անզգոյշ,
բազմազգուշալի,
հանապազազգոյշ
Մատենագիտություն
H. IF 149;
Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂՋԵԼ
«ծածկել, պահել, թաքցնել, համառոտել, կրճատել, զեղչել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pel-khio-)
Քիչ հավանական է, որ կազմված լինի զ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *pel-khio-ից ծագող *հեղջ ձեւից՝ *pel- «ծածկել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
felhan «թաքցնել. թաղել» (գերմ. felh- < *pel-k-)
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂՁ
I
(-ի, -ից (՞))
«զղջում, խեղճ, խղճալի, ցավալի»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel-
«բարեհաճ, մեղմացնել»
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե *զհեղձ- կազմությամբ կապ ունենա հնդեւրոպական *sel- «բարեհաճ, մեղմացնել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զղջանալ,
զղջալ,
զղջումն,
անզղջ
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՆ
«զոհ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
Աղբյուր՝ մ. պ. ziyān
Աղբյուր՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ,
զենել,
զենումն,
զենլի,
զենագործութիւն,
զենածոյ,
զենարան,
անզեն,
անզենլի,
գառնազեն,
մարդազեն,
մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՍԻՆ
(զետեսիսին, զեալին)
«նա, որ էր»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ (կապակցություն):
Էջ 237, սյունակ 1
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԻԿՈՒԹԻՒՆ
«՞»
Անստույգ
Սխալ գրություն՝ ուղղելի է վերեկութիւն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Տե՛ս նաեւ
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԾ
«զերծ, զատ, ազատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *serg-
«արձակել»
զ- ածանցով
Կազմված է զ- ածանցով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *երծ արմատից, որ ծագում է serg- «արձակել» ձեւից: Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 900-901) հնդիրանական բառերը բերված են *selg- արմատի տակ, եւ հայերենը չի տրված (հայերենում *l > ր հնչյունափոխություն չկա). դրա փոխարեն բերված են հ. հոլ. selg «որս», մ. վ. գ. selken «կաթիլ-կաթիլ թափվել», հ. անգլ. solcen «ծույլ» զուգահեռները, որոնք Աճառյանը արդարացիորեն կասկածելի համարում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զերծանել,
զերծուլ,
զերծուցիչ,
մորթազերծ,
արագազերծ,
դիազերծ,
դյուրազերծ,
անզերծանելի,
մեհենազերծ,
սեղանազերծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarjati «արձակում է, հոսում է, թափում է»
ավ.
harǝz «արձակել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 446;
Աճ. ՀԱԲ 92;
Pok. IEW 900-901
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԶՈՒԵԼ
«արհամարհել, նախատել, չարչարել, նողկալ, զարշել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. zizġi
(թերեւս)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 93) վրացերէնն է համարում հայերէնից փոխառեալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զզուանք,
զզուիչ,
զզուելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԻԼ
(աւելի վաղ` ժիր, փոխանակ *զիր-ի)
«զիլ, շատ բարձր (ձայն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. zil < պ. zir, որից *զիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։