Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 46 / 454
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒ
I
«խենթություն, գժություն, մոլեգնում, կիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, հաճել, կարիք ունենալ, պահանջել, ցանկանալ, տենչալ, նպաստել, օգնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւիլ,
աւիւն,
ատոդական,
ատոլ,
աւանդիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avati- «նպաստում է, ցանկանում է, սիրում է»
լատ.
aveo «ցանկանալ, տանջվել, տենչալ, փափագել, կրքոտ կերպով ուզել»
լատ.
avidus «ագահ, կրքոտ»
կիմր.
ewyllys «կամք, ցանկություն, տենչ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 77
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԳ
(-ի, -աց)
«ավելի մեծ (տարիքով, դիրքով եւ այլն՝ ի հակադրություն փոքրի, կրտսերի)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւագագոյն,
աւագախումբ,
աւագամեծար,
աւագանալ,
աւագանի,
աւագափող,
աւագորեար,
աւագութիւն,
անաւագ,
գեղջաւագ,
հեծելաւագ,
հարիւրաւագ,
հազարաւագ
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶ
(-ոյ, ուշ՝ -աւ)
(աւազ, հող, փոշի)
«ավազ, հող, փոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhes-
«տրորել, մանրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-)
+-ա՞զ
Աղբյուր՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր,
աւաշական,
աւազակապ,
աւաշել,
աւազեղէն,
աւաջել,
աւազին,
դիւրաւաշ,
աւազուտ,
աւազել,
աւազահիմն,
ընդաւազել,
նաւազել
Նոր՝
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand «ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶԱՆ
(-ի, -աց)
«ջրամբար, գուռ, մկրտարան»
(կրոնական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ā-vazana
հմմտ. սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»։ Հյուբշմանը (AG 111) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 352) համեմատում են պրսկ. -abzan «վաննա» բառի հետ, որի մ. պրսկ. ձեւը պիտի լիներ ārazan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազանաւրինէք,
աւազանազարդ,
աւազանածին,
աւազանապաճոյճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
āwaza- ('w'zh) «լիճ»
պրսկ.
-abzan «վաննա»
Մատենագիտություն
AG 111;
ՀԱԲ 352
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆ
II
«կողոպտիչ, թալանչի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«ցույց է տալիս հեռացում, անջատում»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *au- արմատի հետ, որ ցույց է տալիս հեռացում, անջատում:
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք)
«ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-)
o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել,
աւանդութիւն,
աւանդակիր,
աւանդապահ,
աւանդառու,
աւանդատուր,
աւանդատուն,
առաքելաւանդ,
աստուածաւանդ,
տիրաւանդ
Նոր՝
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá «կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՌ
««աման» (միջաւառ բառում)»
Անստույգ
Եթե միջաւառ բառի բուն ձեւը միջաւ-ն է, (միջ-աւ), ապա միջաւառ-ը վրիպակ է։
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐՏ
-ի
«վերջ, ծայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. avart
Աղբյուր՝ մանիք. anāvard
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ avart. հմմտ. մանիք. anāvard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարտել,
աւարտեղ,
աւարտակէտ,
աւարտուն,
աւարտահասակ,
անաւարտ,
նրբաւարտ,
բացաւարտել
Նոր՝
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
Աղբյուր՝ իրան. *apigūn-
(թերեւս)
Աղբյուր՝ պրթ. *apigūn-
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։