Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 46 / 210
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԱՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու)
«գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh-
«բռնել, իրեն քաշել»
Աղբյուր՝ մ. պ. graw
(թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. girav
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել,
գրաւումն,
գրաւական,
գրաւահարկ,
գրաւաթափ,
դիմագրաւել,
միջագրաւ
Նոր՝
գրաւիչ, գրաւչութիւն
գրաւիչ, գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131;
Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԻՌ
«հակառակութիւն, դրդում, գրգիռ, գրգռում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghēr-ghērs-)
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *ghers- «զզվանք» արմատից (*ghēr-ghērs- > գրգիռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգռել,
գրգռութիւն,
գրգռիչ,
դիւրագռգռութիւն,
դիւրագռգիռ,
չարագռգիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
gersta «գրգռել»
լիտվ.
grasa «սպառնալիք, խստություն»
լիտվ.
grasus «սպառնալի, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
լիտվ.
grasinti «սպառնալ»
հայ.
գարշ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԼԻ
(-ի, -աց)
(գրջլի)
«հին, մաշված շոր, զգեստ, ցնցոտի, քուրջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēr-k-liio- (՞))
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uer- *uer-k- «պատռել, ճանկռել, քերծել» արմատից՝ *uēr-k-liio- (՞) > գրգլի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգլեակ,
գլգլեկ,
գլգլայ,
գլգլեն,
գլգլի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρακος (φρακος) «ցնցոտի, քուրջ, հին շոր, կնճիռ, ծալքեր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳՄԻԼ
(*գրգիմ- կամ *գրգում-)
«կծկվել, կարկամել (ծերութիւնից)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
կրկնավոր կամ աճականով կազմություն
Արդյոք կրկնավոր կամ աճականով կազմութիւն չէ՞ հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ծռել» արմատից։
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳՌԱԼ
«կռկռալ (հավի մասին)»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի զուգահեռները կան այլ հնդեւրոպական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara «հնչում, բնդյուն, քրքիջ»
ռուս.
гаркать «գոռալ, ծղրտալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԴԱԼ
II
«հոսել, հորձանք տալ, ջրապտոյտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uēr-dh-
«ջուր, հոսել»
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer-
«ջուր, հոսել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uēr-dh- * (a)uer- «ջուր, հոսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրդանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
vérdu, virti «եռալ, ալեկոծվել, հորդել, բխել»
լիտվ.
vyrius
ռուս.
вир
Էջ 177, սյունակ 1
ԳՐԵԱՅ
(գրէ, գռէ)
«կռունկ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
բնաձայնական կազմություն` անկախ բնույթի, կամ հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատից: Հազիվ թե, փոխառություն լինի հուն. γερανος կամ γερην «կռունկ» (ըստ Հեսիքիոսի բառարանի) բառերից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γερανος «կռունկ»
հուն.
γερην «կռունկ»
Էջ 179, սյունակ 1
-Դ
(2-րդ դեմքի ցուցական հոդ)
«դա, այդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to-
«ցուցական հիմք»
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tād
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱ
(սեռ. դորայ, տր. դմա, գրծ. դովաւ, հգն. ուղղ. դոքա, սեռ. դոցա)
«դա, այդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to-
«ցուցական հիմք»
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tad
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 609;
Pok. IEW 1086
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԳԱՂ
(-ի, -աց)
(դագեղ)
«դագաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-)
o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր,
դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεφρα «մոխիր, աճյուն»
լատ.
fuvilla «տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։