Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 457 / 466
Էջ 798, սյունակ 1
-ԱՆՔ
II
«Մարեմանք»
Փոխառություն (հավանաբար)
Հաւանաբար ծագում է իրանական հայրանուանական ածանցից` -ք հոգնակերտով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Մարեմանք
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՊԱՆ
(-(ա)պան)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. -pān
Կարելի է առանձնացնել -պան տարրը, որը ծագում է իրան. -pān ածանցից (ուշ` -bān) եւ հանդիպում է իրանական շատ փոխառություններում.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարպան,
դրանապան,
լանջապան,
բարապան,
դատապան,
պաշտպան
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՊԱՏԻԿ
(-(ա)պատիկ)
Բնիկ հնդեւրոպական
Ծագում է պատ-ել բայի արմատից` -իկ ածանցով. երկպատական բառի մէջ պատիկ-ի փոխարէն առկա է պատական ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքպատիկ,
երկպատիկ,
եւթնապատիկ,
ամենապատիկ,
հարիւրապատիկ,
յաւգնապատիկ,
յոլովապատիկ
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՊԷՍ
(-ապէս)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ միջին իրանական *pēs
Կարելի է առանձնացնել -պէս-ը, որը ծագում է պէս բառից, որի աղբիւրն է միջին իրանական *pēs բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
էապէս,
իսկապէս,
նմանապէս,
քաջապէս
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՌԱՏ
(-առատ)
Ծագումն անհայտ է
նկատի ունենալով կարճ արմատը եւ համ նախածանցը` կարելի է ենթադրել ինչ-որ արմատ` առատ կամ ռատ. քիչ հաւանական է առատ-ի «առ- (առնուլ բայի արմատը) + ատ ածանց» մեկնութիւնը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճառատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՍՈՒՆ
(-(ա)սուն)
«յիսուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *komt-
(անմիջական նախաձեւ՝ *komtə-)
որ կազմել է տասնեակ ցոյց տուող թուականներ
Կարելի է առանձնացնել -սուն-ը, որը ծագում է հ.-ե. *komtə-ից, որ կազմել է տասնեակ ցոյց տուող թուականներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիսուն,
վաթսուն,
ութսուն,
քառասուն,
եաւթանասուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τριάκοντα «երեսուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՍՏԱՆ
(-(ա)ստան)
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *stā-
«կանգնել, դնել»
*-no- ածանցով
Աղբյուր՝ իրան. *stān(a)-
Այսօրինակ կազմութիւններում -ստան-ը ծագում է իրան. *stān(a)- ածանցակերտից (հ.-ե. *stā- «կանգնել, դնել» արմատից` *-no- ածանցով). յաճախակի է իրանական փոխառութիւններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամարաստան,
այգեստան,
անդաստան,
հեռաստան,
ձիաստան,
ասպաստան,
դաստաստան,
շահ(ա)ստան,
սակստան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 799, սյունակ 1
ԱՍՏԻ
(-աստ(ի))
«ածեալ, ուղարկուած, հղուած, ծառայ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *ag’-
«քշել, տանել, վարել, առաջնորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-ag’-to (*-ag’-tiyo-))
*g’ > ծ > ս փոփոխութեամբ *t-ի մօտ
ածել; ընդ որում ի-ն հետագայ յաւելում է. բառացի նշանակել է «ածեալ, ուղարկուած, հղուած, ծառայ»։ Յայտնի չէ, կապ ունի՞ արդեօք հաւաստի-ի -աստի-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւաստ(ի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἄκτος
լատ.
actus
Տե՛ս նաեւ
Էջ 800, սյունակ 1
-ԱՏ
I
«արմատ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, աղքատ, անքատ, փինատ, որոնց ածանցելի հիմքերը անկախօրէն չեն պահպանուել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
ածանցելի հիմքերը անկախօրէն չեն պահպանուել։ Համեմատելի է հ. հնդկ. -ad-, աւ. -əδ-, հուն. -αδ- ածանցների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմատ,
հաստատ,
աղքատ,
անքատ,
փինատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
drsad- «ժայռ, քար»
հուն.
δειράς, -αδος «լեռնաշղթա»
հ. հնդկ.
sarád- «աշուն» (աւ. sarəδ-)
հուն.
φυγάς, -άδος «վազող, փախչող, փախստական»
Մատենագիտություն
Greppin 56
Էջ 800, սյունակ 1
-ԱՏ
II
«ականջատ, խրամատ, միջատ, ունջատ, պնջատ, փայտատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հատ-անել բայի արմատից՝ h-ի անկումով (հմմտ. բնահատ. բրբռ. քնատ)։ Վերջինիս աղբիւրն էլ ամենայն հաւանականութեամբ խեթ. hattai- «հատել, կտրել, ծակել, պատռել» բայի արմատն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականջատ,
խրամատ,
միջատ,
ունջատ,
պնջատ,
փայտատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
hattai- «հատել, կտրել, ծակել, պատռել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։