Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 456 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ(ՈՒ)ՐԱՅ ««եղեգնիկ» (որպէս դեղիր եւ որպէս մաքոքի եղեգնիկ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. masura
Աղբյուր՝ թրք. masura
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 265; Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 112
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ II (մազդ) «պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ. mast «բտում, պարարտացում»
ալբ. májmem «հաստանալ, գիրանալ»
սլ. māscdan «մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ III (բբ) «բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ. māst «մածուն»
հ. վ. գերմ. mast «բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ. māda-
ավ. maθa- «հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ. mattá- «հարբած, գրգռված»
լատ. mattus «հարբած»
հ. անգլ. mōs «շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՎ(Ի)ԶԱՃ «աղվիճակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. *mavīzaj
(ըստ Ալիշանի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 265
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՎԻՃ «ալիքաձեւ զարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. mavj «ալիք»
Բաղադրութիւն՝ մարգարտամավիճ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարգարտամավիճ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 265
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՏ I «մոտ, մոտեցում, մերձեցում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *məd-
Բաղադրութիւններ՝ մատչիլ (-նուլ, -չիլ), մատուցական, մատուցիչ, մատարկայ, թղթամատոյց, ինքնամատոյց, դժուարամատոյց, դժուարամատչելի, առաջամատոյց, նպաստամատոյց, նորնաւամատոյց, խնդրամատոյց: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 266) տալիս է *mād- նախաձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ, մատուցական, մատուցիչ, մատարկայ, թղթամատոյց, ինքնամատոյց, դժուարամատոյց, դժուարամատչելի, առաջամատոյց, նպաստամատոյց, նորնաւամատոյց, խնդրամատոյց
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 266; Pok. IEW 746
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՏ II (մատոյց «զառիվեր» բառի մէջ) «զառիվեր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. mati- (թերեւս) «լեռան ելուստ, ցցուածք»
Եթէ ճիշտ է առանձնացուած (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 3, 270) մատ «մոտ» արմատից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՏԱԿ I «ջրավազան. առու»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՏԱԿ II -ի, -աց «մատակ, էգ անասուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Բաղադրութիւններ՝ մատակախազ, մատակախազութիւն, մատակլան: հմմտ. մ. պ. mātak, պ. māda:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատակախազ, մատակախազութիւն, մատակլան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. mātak
պ. māda
Մատենագիտություն
H. AG 192; Աճ. ՀԱԲ 266
Էջ 513, սյունակ 1 Էջ 513
ՄԱՏԱԿԱՐԱՐ (-ի, -աց) «կերակրապետ, խոհարարապետ, մատակարար, տնտես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *mātakaδār(a)-
հմմտ. զրաղ. պ. mātak «հիմք», պ. māya «նյութ, մակարդ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատակարարել, մատակարարություն, մատակարարումն, մատակարարաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 533