Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԺ
(-ի, -ից)
«երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, դարձնել, շրջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-)
*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել,
շարժահիմն,
շարժումն,
շարժուն,
շարժիչ,
անշարժ,
գետնաշարժ,
դյուրաշարժ,
թեթեւաշարժ,
հողմաշարժ,
երկրաշարժ,
զինաշարժ,
արագաշարժ,
դժվարաշարժ,
շարժապատկեր,
շարժառիթ,
շարժօն,
անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐՇԵԼ
(շարժել)
«պատառոտել, ցնցել, ուժեղ շարժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
Կրկնավոր կազմություն (խարխլել-ի տիպի), որի արմատը թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատի հետ (թերեւս բաղարկվել է շարժ արմատի հետ եւ ստացել «ցնցել» իմաստը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 584, սյունակ 1
ՇԱՒԱ(Ր)ՇԱՐԻՒՆ
«նվիկ խոտը, մի հիվանդություն»
Ստուգաբանություն (պատճենում)
փոխատու լեզու՝ պ. xūn-i-siyāvaš
Կազմված է շաւար եւ արիւն բաղադրիչներից՝ պ. xūn-i-siyāvaš կապակցության պատճենմամբ:
Մատենագիտություն
H. AG 213;
Աճ. ՀԱԲ 505
Էջ 584, սյունակ 1
ՇԱՔ
«պատին բացվածք, պատուհան»
(բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šaqq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻԹ
(շիտ)
«կաթիլ, բոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skēt-
«ցատկել, ոստնել, ցայտել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhēt(h)-)
«բոց» իմաստը կարող է գալ *kuei-t- «լուսաւոր, սպիտակ» արմատից, մանաւանդ որ այս արմատին պատկանող բառերի մէջ կան մերձաւոր իմաստներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateo
«բխել, վխտալ»
հ. լիտվ.
skasti (skatau)
«ցատկել»
ռուս.
цвести
«ծաղկել»
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՄԱԹ
I
«գմբեթի պատուհան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՆՈՐՀ
(-ի, -աց)
«շնորհ, վայելչութիւն, գոհութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *snohr
փոխատու լեզու՝ պրթ. šnwhr
փոխատու լեզու՝ մ. պ. -šnohr
փոխատու լեզու՝ ավ. xšnaovra-
«գոհութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *snohr: հմմտ. պրթ. šnwhr, մ. պ. -šnohr, աւ. xšnaovra- «գոհութիւն» (xšnav- «գոհանալ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնորհել,
շնորհազարդ,
շնորհալից,
շնորհակալ,
շնորհակորոյս,
շնորհապատում,
շնորհաւոր,
ապաշնորհ,
անշնորհ,
յոգնաշնորհ,
հոգեշնորհ,
մարգարեաշնորհ,
բազմաշնորհ,
երանաշնորհ,
շնորհագեղ,
շնորհակալական,
շնորհաւորութիւն,
շնորհաւորական
Մատենագիտություն
H. AG 214;
Աճ. ՀԱԲ 526-527
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՔԹԵԼ
(ժքթել)
«ջուրը շարժել, գայթեցնել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական-պատկերաւոր կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ժայթքել
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՐԿ
ուշ՝ -ի, -ից
(ուղորկ, ըղորկ, ղորկ)
«ողորկ, քաղցրախոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lorg-)
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ» արմատից, որից նաեւ լերկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորկել,
ողորկակեղեւ,
ողորկապատեան,
ողորկաբար,
անողորկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
lerg
«զառիվայր, ճանապարհ, հարթութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 555-556
Տե՛ս նաեւ
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՍԿԻ
-ւոյ, -ւով, -եաց
«ոսկի, ոսկյա»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կասկածելի են եւ՛ հնդեւրոպական մեկնաբանութիւնները (օրինակ՝ *aues- «լուսաւորել» արմատից), եւ՛ ոչ հնդեւրոպական (փոխառութեան) կասկածները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեղեն,
բազմոսկի,
ոսկենկար,
յոգնոսկի,
ոսկեպատեան,
ոսկիածին,
ոսկեզարդել,
ոսկիակուռ,
ոսկերիչ,
ոսկեզօծել,
ոսկեատ,
ոսկեդար,
ոսկեած,
ոսկեդարեան,
ոսկիգիսակ,
ոսկեդրամ,
ոսկերչական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ֆինն.
aske
«պղինձ»
շումեր.
guškin
«ոսկի»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։