Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 45 / 552
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՂ
-եղ, -դանի
«աստղ, ծովային մի կենդանի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ster/l-
«աստղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *əstēr-lā-, *əstel-nā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղաբաշխ,
աստեղատուն,
աստ(ե)ղագէտ,
աստեղագիտութիւն,
աստեղանշմար
Նոր՝
համաստեղութիւն, աստղանշան, աստղիկ, աստղկեան, անաստղ, բազմաստղ, աստղալից, աստղածաղիկ, աստղանիշ
համաստեղութիւն, աստղանշան, աստղիկ, աստղկեան, անաստղ, բազմաստղ, աստղալից, աստղածաղիկ, աստղանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀστήρ
լատ.
stellā
գոթ.
staērnō «աստղ»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 278
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՈՒԱԾ
-ոյ
«աստված»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu-
«աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu-
«աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ,
աստուածաբեր,
աստուածագէտ,
աստուածագիր,
աստուածախաւս,
աստուածախաւսել,
աստուածահար,
աստուածանշան,
աստուածեղէն,
աստուածական,
աստուածանի,
աստուածարել,
բազմաստուածեան,
երեքաստուածեան,
չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila «կենսաշունչ»
գ.
*ansur «աստված, ոգի»
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՍՐ
(-աւ, -սու, -սունց, -սրոց, -սերբ)
«բուրդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pek'u-
«բուրդ, ոչխար, անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pok'u-)
«բուրդ, ոչխար, անասուն» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուեայ,
ասուի,
ասուեղ,
ասրեայ,
ասրաբեր,
ասրեղէն,
ասրավաճառ
Նոր՝
ասուեակ, ասուեղէն, ասրատակ
ասուեակ, ասուեղէն, ասրատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pásu «անասուն»
գոթ.
faihu «ունեցվածք, կարողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 282-283
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱԿ
«կարող, ընդունակ, ձեռնհաս, ի վիճակի»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *atāk
իրանական աղբիւրից՝ *atāk < *ātavaka < *atitavaka:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատակել,
ատիկել,
անատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
attūk
մանիք մ. պ.
δwy «կարող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՂՁ
«շինանյութ, փայտանյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«ճեղքել, տաշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dlg'h-)
«ճեղքել, տաշել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատաղձագործ,
ատաղձարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սերբ.
dlaga «ոսկոր կապելու տախտակ»
լեհ. բրբ.
dlozka «տախտակամած»
հ. անգլ.
telga «ճյուղ, ոստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284-285;
Ջահ. ՀԼՊ 118
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՄՆ
(-ան, -ունք)
«ատամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ədnt-mn-)
«ուտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատամացել,
ատամացի,
ատամահան,
ատամնաբափ,
ատամնափխիլ,
ատամնառու,
ատամնատակ,
ատամնացաւ,
ատամնաւոր
Նոր՝
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dan
հյց.
dantam
հուն.
odous, -ontos
լատ.
dens, -tis
բրետ.
dant «ատամ»
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 285-286;
Pok. IEW 289
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏԵԱՆ
(-ի, -ից)
«ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ,
ատենաքարշ,
ատենադպիր,
հանդիսատեան,
ատենընտիր,
ատենաբանել,
ատենախոսել,
ատենախոսութիւն,
ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam) «նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium «գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 287;
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏԻՃԱՂ
«փաթաթված, ոլորուն»
Անստույգ (հավանաբար)
պատիճադ-ից` ատիճաղ պատիճադ կրկնության մեջ պ-ն կորցրած
Էջ 82, սյունակ 1
Էջ 82, սյունակ 1
ԱՏՈՒՔ
«հասուն, հուռթի, տռուզ, լիքը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sā-
«հագեցած, կուշտ, հագեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sā-d-)
«հագեցած, կուշտ, հագեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատոքանալ,
ատոքութիւն,
ատոքատեսիլ,
ատոքահատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ádos «հագեցվածութիւն»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։