Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կապ» որոնման արդյունք՝ 1109 բառահոդված · Էջ 45 / 111
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՄ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «հյուսված մազ, մազահյուս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. çami, çamsami (թերեւս) «արտեւանունք»
Աղբյուր՝ վրաց. sa-m-isi (թերեւս) «գեղմ»
աղբյուրից. հմմտ. վրաց. çami, çamsami «արտեւանունք», sa-m-isi «գեղմ»։ Աբաեւը (ИЭСОЯ 1, 337) տալիս է վրաց. çami «մազ», sam-isi «քուրձ, մազահագուստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամակալ, ոսկեծամ, ծամաւոր, ծամթել, ծամկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. çami «մազ»
վրաց. sam-isi «քուրձ, մազահագուստ»
Մատենագիտություն
ИЭСОЯ 337
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՄԱՆԻԿ «խիժաճարճատուկ»
Ստուգաբանություն
Կապ ունի՞ արդյոք ծամ-(ել) արմատի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՅՐ «ծայր, գագաթ, նորածագ արեւի ճառագայթ, գերազանց բան»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ario-)
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատի հետ (*g'ario->ծայր?): Անհաւանական է կապը նաեւ վրաց. cweri «ծայր» կամ ակկադ. siru «եզր» բառերի հետ: Ենթաշերտային բա՞ռ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծայրակարմիր, ծայրագաւառ, ծայրակոտոր, ծայրայեղութիւն, ծայրակտուր, սրաձայր, ծայրան(ան)ալ, ծայրաքաղ, ծայրան, ծայրայեղ, արեւածայրք, լեզուածայր, ան-
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆԱԿ -ի, -աց «խայտառակ(ութիւն)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծան- արմատից՝ -ակ վերջածանցով՝ «ճանաչել տալ, յայտնի դարձնել» իմաստային անցումով: Աւելի քիչ հաւանական է կապել ծաղ «ծաղր» արմատի հետ՝ ենթադրելով *l/*n հերթագայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանակել, ծանակութիւն, ծանականք, անծանակ, ծադանակակ, ծովածանակ
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆԱՐՏԱԿ -ի, -աց «համախոսական, խմբակցում»
Ծագումն անհայտ է
Ձեւը կարծես իրանական է, բայց ծ-ն հատուկ չէ արեւմտաիրանական լեզուներին. միւս կողմից՝ հազիվ թե կապ ունենայ հայ. ծան- արմատի հետ:
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆԾԱՔԵԼ «ծամծմել, անհագ ուտել»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'mbh- «կծել, ատամներով ջարդել, ծամել»
Կրկնաւոր կազմութիւն: Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *g'mbh- «կծել, ատամներով ջարդել, ծամել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծամել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՐԲ «մի տեսակ օձ, ծարաւահարոյց օձ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Կապ ունի՞ ծարաւ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՐՈՒԽ (ծայրուխ, ծարուհ, ծարուհի) «մորեխ»
Անստույգ (թերեւս)
ծագումով կապուած է թրք. čarok (> հայ. թրք. չարուխ) «մորեխ» եւ, թերեւս, հայ. տրեխ բառերի հետ, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. čarok «մորեխ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԱՒ (ծաւիր, ծաւիկ) «ծովաչյա, կապուտաչյա, կապույտ»
Անստույգ (թերեւս)
ծով բառի ձայնդարձային եւ -ի ածանցով ձեւ: Ավելի քիչ հավանական է արմատը փոխառություն համարել հյուսիսկովկասյան «երկինք» նշանակող բառերից (հմմտ. լեզզ., դարգ. ccaw):
Էջ 361, սյունակ 1 Էջ 361
ԾԵՐ II «տարածում»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ag'-e-r- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'er-) ըստ Bailey-ի
կապ ունենա հ. հնդկ. jarate «շարժվում է», ավ. zarš «քշել» (հ.-ե. *g'er- < *ag'-e-r-) բառերի հետ (Bailey):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերիլ, ծերք