Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 750 բառահոդված (էջ 45/75)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԾՔ (-ից) «կուրծք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-) *-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն, կրծապահ, կրծանոց, կրծաբախ, միջակուրծք, կրծկալ, կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
грудь
«կուրծք» <*grendh-
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐՆԻՈՍ (կուրիոնոս, կուրնիոնոս, կիւրիոնոս, կիւրնիոնոս, կրաւնիոնոս) ««լուսաւորամիտ» (ԲՀ)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κυρινος «< լատ. Quirinus»
բայց բուն աղբիւրը (աղաւաղուա՞ծ) չի հաւաստուած (հազիւ թէ լինի հուն. κυρινος (< լատ. Quirinus) դիցանուան ազատ մեկնութիւնը)
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρῑμη
«խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ.
krēg
«համառություն»
մ. վ. գ.
kriec
«ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ.
krieg
«կռիվ»
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՌՈՒՓ (-ի, -աց) «բռունցք, բռունցքի հարված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)ru-ph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռփել, կռփիչ, կռփանք, կռփահարել, կռփահարութիւն, կռփամարտիկ, կռփակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γρυπος
«ուռուցիկ, արծվաքիթ» *-p աճականով
հուն.
γρυποω
«ծռել»
շոտլ.-գաել.
groban
«բլրի գլուխ կամ ծայր» *-b աճականով
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼ (հալք, հալելոյ) «հալք, հալելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pl- «լցնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-, *pel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pl- (*pol-, *pel-) «լցնել, հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալել, հալոց, հալածոց, հալանք, հալան, հրահալելի, հալած, հրահալոց, դիւրահալ, դժուարահալ, թերահալ, երագահալ, տհալ, տհալութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼՈՂԻ (հալուղի) ««բաց կարմիր» (բ. հալաղի «մի տեսակ խաղող»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- (*ol-) «կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն» արմատի հետ, որից եղեւին բառը:
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼՈՒԵ -ի, -ից «հալվե, ալոե»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԼՈՒՊ (հալպուպ) «սպիտակ տուտլո»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. halbub (halbūb)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 11
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԵԼՔ «հարս ու փեսայի բազմելու տեղ, գահավորակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. hačle
հարմարեցված հայ. -ելք ածանցին
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱԴԱՄ «համեղ, համեղ ըմպելիք եւ ուտելիք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է համ եւ այլուստ անծանոթ դամ բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համադատողնակ