Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 45 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՆԳՆ ան, -ունք (-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք) «եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nogh- (անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-) *ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան, եղնգաքար, եղեգնաքար, եղենգնաքար, եղնգնեայ, լայնեղունգն, սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nakhá-
հուն. όνυξ
լատ. unguis
հ. վ. գ. nagal
լիտվ. nagas
ռուս. ноготь «եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23; Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՐԴԻ (բրբ. եղվրդի «սպիտակ կեչի») «եգիպտական ուռի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գույնանիշ արմատ»
կազմված հնդեւրոպական *el- գույնանիշ արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. elira «լաստենի»
հ. խոլ. ilstri «ուռենի»
հայ. եղեւին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՐԻ (բրբ.) «մրտավարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գույնանիշ արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eltriio- °)
*el- գույնանիշ արմատից (*eltriio- °):
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՊԵԱԿ (վրիպակով՝ երեակ) «անկողին» ((բբ))
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. έπι-αυς (թերեւս) «քնել (մի բանի վրա)»
փոխառություն հունարենից: Ամալյանը (ԲՀ 364) հանում է հուն. έπι-αυς «քնել (մի բանի վրա)» բայից (?):
Էջ 218, սյունակ 1 Էջ 218
ԵՌԱՆԴ II «սահման. (թրբ.) սահմանաթումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *rem- «հանգստանալ, հեն(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rnt < *rmt-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խվ. rond
գ. Rand «եզր, սահման»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽԱՅ (նոր` երեխայ) «անկնունք, չմկրտված մարդ, նորածին մանուկ, մանկամիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ մ. պ. raxīk (rahīk) (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «տղա, ծառա»
Աղբյուր՝ ասոր. *raxā (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 35) ենթադրում է ասոր. *raxā ձեւ, որից փոխառված են հայ. ձեւը եւ մ. պ. raxīk-ը: Սրա հետ թերեւս նույնն է Բեհիստունի արձանագրության մեջ պարսկական Դարեհ թագավորի հիշատակած Արախա-ն` Հալդիտայի որդու անունը: Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. rehu(m) «ծնել» բայից ածանցված որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախայական, երախայանալ, երախայապես, երախայամիտ, երեխայություն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 35
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՆ II «պարան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «շարել իրար հետեւից, կցել, միակցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sernt-)
այլեւ՝ հայ. յետռուլ (*ser-s-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sarat, sarit «թել»
հուն. σειριο «հիւսել, կցել. շարել»
լատ. serō «կցել, միացնել, կապել»
լատ. serilia «պարան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՆ III (ուշ՝ երան) «թոյլ քամի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «շաղել, ցնցել, փնչալ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πρημαινω «ուժեղ փչել (քամու մասին)»
խեթ. parāi «փչել (քամու մասին)»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՆԱԼ «հեռանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «հանել, տանել»
Եթէ իմաստը ճիշտ է որոշուած, թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *per- «հանել, տանել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. para «հեռաւոր»
հայ. հեռի
գոթ. fairra «հեռու»
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ (երգէծ-. հերգիծանել) «պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ, երգիծումն, երգիծական, երգիծանք, երգիծաբան, երգիծաբանական