Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՏ
(-ի, -ից)
«շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր,
շերդակոտոր,
շերտափակ,
շերտաւոր,
շերտաւորում,
շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē
«ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι
«ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns
«կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919;
Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 587, սյունակ 1
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՏՏԻՏԻ
«իգացող, կնաբարո տղամարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԿԱԹԱԿ
(շկօթակ, ըշկոթակ)
«աքսոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *šikaftak
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՂՈՒ
(շղուա-, շեղա-, շուղա-, շղուրտա-)
«հիմար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. šlu
«խենթ, հիմար»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 524) կասկածով հնարավոր է համարում հակառակ փոխառութիւնը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղուաբարոյ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈՂ
I
(ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ)
«շող, շողուն, լուսաւոր, փայլուն, տաք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'olo-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'olo- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ նշող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողալ,
շողանալ,
շողատոր,
շողային,
շողափայլ,
շողկատարուցանել,
շողշողիլ,
շողշողենի,
շողշողուն,
ամպաշող,
լուսաշող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 594;
Աճ. ՀԱԲ 529
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈՂԱԽ
««մի հիւանդութիւն» (բբ)»
(բժշկական)
Ստուգաբանություն ()
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 530) հնարաւոր է համարում մեկնել որպէս շող-ախտ «ջերմախտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 530
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՊ
«նուրբ կտոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šūb
«փաթթոց, թաշկինակ»
Հնչյունապես քիչ հավանական է աղբյուրը համարել արաբ. šubba-ն, որից միջնորդաբար ռուս. шуба «մուշտակ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արաբ.
šubba-ն
ռուս.
шуба
«մուշտակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐԹՆ
(-ան, -ունք)
«շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-)
«կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
«պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ,
շրթնաշղթայ,
միաշուրթն,
խորաշուրթն,
պղծաշուրթն,
զուգաշուրթն,
թիւրաշուրթն,
մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՊՈՌՆԵԼ
«հրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeub-
«նետել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhub-)
նույնը բ. շպրտել բայի հետ, որոնց համար կարելի է ենթադրել շուպ- արմատ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։