Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՆԵԼ
(ար-, կատ. արար)
«անել, գործել, կատարել, ստեղծել, շինել, վերծանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
արմատից. հմմտ. հուն. άραρίσκω (=հայ արարի) «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել», թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնելի,
ապառնի,
արար,
արարած,
արարուած,
խորտակարար,
խորանարար,
խոյրարար,
բարերար,
չարարար,
չարարարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άραρίσκω
«դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել»
=հայ արարի
թոխ. Ա
ihharwār
«պատրաստ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈԳ
«աղբյուր, ոռոգիչ ջուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sreu-
«հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *srov-)
առոգ-, ոռոգ- «ոռոգում». արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srávati «հոսում է», srava «հոսելը», ռուս. струя «հոսանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոգ(ան)ել,
առոգումն,
առոգանութիւն,
ոռոգ(ան)ել,
ոռոգումն,
արիւնոռոգ,
ճշմարտոռոգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
srávati
«հոսում է»
հ. հնդկ.
srava
«հոսելը»
ռուս.
струя
«հոսանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՅԳ
(առոգ, առուգ, ոռոգ)
«առույգ, աշխույժ, կայտառ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական ոյժ
Կազմված է առ- նախածանցով՝ առանձին չհանդիպող ոյժ արմատից, որը իրանական ծագման ոյժ արմատի տարբերակն է (գ/ժ հերթագայությունը հատուկ է իրանական լեզուներին)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոյգաբարձ,
առոյգանալ,
առոյգութիւն,
առոյգազաւակ,
առոզանալ,
առոզանձն,
առոզավարժ,
առոզութիւն,
առուզանալ,
առուգութիւն,
առոգագոյն,
ոռոզանալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գետակ, ջրուղի, անցք, անցուղի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sreu-
(անմիջական նախաձեւ՝ *srut-, *sru- կամ *srui-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srutá «հոսող», sruti «հոսանք, ուղի», հուն. ρυτός «հոսող», ρυσις «հոսանք», այլեւ՝ հայ. առոգ, առոգ(ան)ել, ոռոգ(ան)ել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուահանք,
առուամէջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
srutá
«հոսող»
հ. հնդկ.
sruti
«հոսանք, ուղի»
հուն.
ρυτός
«հոսող»
հուն.
ρυσις
«հոսանք»
հայ.
առոգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒԵԿԱՆ
«անցավոր, վարկապարագի»
((ԲՀ))
Անստույգ
Կեղծ բառ, որ ստացվել է առուղեկան բառի աղավաղումից. հմմտ. ԲՀ 32
Մատենագիտություն
ԲՀ 32
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒԵՂ
«մի ծաղիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh-
«գույնացույց արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-)
+ *-el
արմատ + *-el
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒՈՅՏ
(առվոյտ, առուտ, առուտ, առաւիտ, առաւոյտ, առաւետ, առաւօտ)
«մի խոտ՝ ասպաստ, Meduago L.»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh-
«գույնացույց արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-)
նախաձեւից. հմմտ. ռուս. рябина «արոսենի, սնձենի». -ոյտ-ի համար՝ հմմտ. արտոյտ (°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւիտանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
рябина
«արոսենի, սնձենի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՌՏԱԼ
«տատանիլ»
Ծագումն անհայտ է
Բուն բացատրութիւնն է «պատմել», որ աղաւաղմամբ դարձել է «տատանիլ»։ հմմտ. Ամալեան, ԲՀ 32, 350, որտեղ նաեւ՝ առատոտել «պատմել կամ առտալ» եւ առտուիլ «մատնիլ»
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՍ
I
(-ի, -ից)
«ասվածք, խոսք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ag-
«ասել»
g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել,
ասացած,
ասող,
ասուն,
անասուն,
վիպասան,
վիպասնել,
սրբասաց,
գովասանական,
բարե(ա)սաց,
կանխասաց,
ճարտ(ար)ասան,
այլասացիկ,
արտասանել,
բացասական,
բացասել,
ստորասել,
ապուտութիւն,
ապաստել,
ապուստել,
բացասել,
ապուշել,
ապոսել,
ապումնել,
անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āha
«խոսեց»
հուն.
ἠκτ
«ասել»
լատ.
ajo
«ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266;
Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՍԱԳ
««տուգանք» (°)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ թյուրքական yasay
«օրենք, արգելք, տուրք, տուգանք»
Եթէ բառը ճիշտ է վերականգնուած, ապա այն նոյնն է ասախ բառի հետ, որ ծագում է թիւրքական աղբիւրից
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։