Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 442 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԹՐԱՅ (ծիթրասին) «զանգակազգի մի բույս` Campanula rapunculus L.» (բուսաբանական)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԼ (-ոյ) (ծիղ, ձեղ, ծիլդ «խոխիվ») «ծիլ, ընձյուղ, բողբոջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- «ծլել, ծաղկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'l-lo-)
այլեւ թերեւս ծլիկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծլել, ծլարձակություն, ծլածել, զարեձեղ, հաստաձեղ, ծղոտ, ծլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. keinan «ծիլ արձակել, բողբոջել»
լատվ. ziēdi «ծաղկել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 355-356
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԾ «ստինք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eid- «ծծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'idio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծծել, ծծումն, ծծինք, ծծակ, ծծկեր, ծծմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τιτθός «ծիծ»
լիտվ. žisti (žindù) «ծծել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻՃԱԿ «տաքդեղ» (բրբ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. cicaka
Մատենագիտություն
Մալխասյանց, ՀԲԲ 337
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԾԱՂ «ծիծաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'oig'l- «պայծառ, զվարթ շողալ» կրկնավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիծաղիլ, ծիծաղկոտ, ծիծաղական, ծիծաղանք, բազմածիծաղելի, ծիծաղուն, ծիծաղաշարժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ծաղ
հայ. ծաղր
հուն. γέλως «ծիծաղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԾԱՌՆ (-ռան) (ծիծեռն, ծիծեառն) «ծիծեռնակ, մի համաստեղություն» (աստղագիտական)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ar- «բնաձայնական» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'oíg'aron-) կրկնավոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիծառնուկ, ծիծեռնակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ou. zarin «երգել»
ou. zarun «երգել»
հուն. γῆρυς «ձայն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456; Pok. IEW 352
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻԿՆԱՊԱՐ «դիվանադպիր, քարտուղար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. mcignobari
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 457
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
Ծ(Ի)ՄԵԼ (զիմել) «ագռավաբանջար, կատվաբույթ» (բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. jumela (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «հավակատար»
Աղբյուր՝ վրաց. camali (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «դեղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 464) նշում է կովկասյան (քարթվելական) երկու հնարավոր աղբյուր: Նման են հնչում նաեւ ռուս. жасминда «հավակատար» եւ հայ. շոմին «ծմել, սպանախ» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. жасминда «հավակատար»
հայ. շոմին «ծմել, սպանախ»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 464
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻՆ -ի, -ից «ծին, ծնունդ, խավ»
Ստուգաբանություն
Էջ 363, սյունակ 1 Էջ 363
ԾՆԱՆԻՄ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'en- «ծնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *g'en- «ծնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնանիլ, ծնանելի, ծնութիւն, ծնելի, ծնուցիչ, ծնաղ-ք, ծնաւդանարգու, ծնունդ, ծննդական, ծննդաբախտ, բազմածին, միածին, անծին, ընդածին, բնածին, դժուարածին, եաւթնածին, երկրածին, ինքնածին, բազմածնունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. հնդկ. jana «ցեղ»
h. հնդկ. janati «ծնում է»
հուն. genos «ցեղ»
գոթ. kuni «ցեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 456; Աճ. ՀԱԲ 457