Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՇԻՌ
(-ոյ)
«կշեռք, կշռաքար, նժար, կշիռ, քաշ, ծանրություն, քննություն, ոտանավորի չափ, մի կենդանակերպ՝ Կշեռք, համարժեք, համարժեքորեն, համարժեքություն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ակկադ. gišrinnu(m)
Փոխառության աղբյուր՝ շումեր. (՞)
Փոխառություն՝ ակկադ. gišrinnu(m) (<Շումեր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՈՁԵՌ(Ն)
«անչափահաս մանուկ»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 613-614) կոզոն «ուղտի ձագ» բառի հետ միասին ծագած է համարում ակկադերենից՝ ենթադրելով այն արաբ. jazūr «մորթելու ուղտ» բառի (ըստ Աճառյանի՝ «ուղտ կամ ուղտի ձագ») հիման վրա, որ ծագում է jzr «մորթել, սպանել» արմատից։ Անհավանական է։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613-614
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԶ
«կողակ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ վրաց. kozaki
(թերեւս)
«ուղտի ձագ»
Աճառյանի ենթադրությունը (ՀԱԲ 2, 614) կոզեռ(ն) «անչափահաս, մանուկ» բառի հետ միասին (տե՛ս) ակկադերենից ծագելու մասին անհավանական է։ Թերեւս պետք է առանձնացնել կոզ- ընդհանուր արմատը, որի համար հմմտ. նաեւ վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոզոակ,
կոզակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kozaki «ուղտի ձագ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 614
Տե՛ս նաեւ
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԾ
-ոյ
«կրծքաձեծ լաց, ողբ, կոծում, ծեծում, ալեկոծություն»
Ծագումն անհայտ է
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոծիլ (-ալ),
կոծական,
կոծանք,
կոծադիր,
կոծապար,
կոծատեղի,
քարկոծել,
քարկոծանի,
ալեկոծ,
ալեկոծութիւն,
ձեռակոծ,
նաւակոծիլ,
պատուհասակոծ,
թթակոծ,
ծովակոծութիւն,
երասանակակոծել,
համբաւակոծ,
հանապազակոծ
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈՃՈՃ
(բրբ. նաեւ կոծիծ)
«մի փուշ՝ կոստուկ»
Անստույգ
Կրկնավոր կոճ- արմատից, որ կապված է կոճիկ բառի կոճ- արմատի հետ. կոստուկի անվան եւ կոծիծ «կպցնող նյութ» բառերի կապի համար հմմտ. ն. գ. klette «կոստուկ» եւ գ. *kleip «կպցնել, սոսնձել»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. գ.
klette «կոստուկ»
գ.
*kleip «կպցնել, սոսնձել»
Էջ 415, սյունակ 1
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂ
(-ի, -ից, -աց)
(կողն, -ան)
«կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից,
կողաբաղ,
կողահերձ,
կողահոս,
կողամայր,
կողնիլ,
զառիկող,
զառիկողի,
հարստակող,
միջակող,
պատկողանդոց,
անկողին,
ընկողին,
անգողին,
ընգողին,
ընկողնիլ,
գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր «ճյուղ»
ռուս.
голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՄԵՆՏԱՐԻՈՍ
«զինուորական համարակալ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. κομ(μ)εντάριος
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. commentarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅԶ
ուշ՝ -ի, -ից
«ողկույզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
guzak «ոտքի կոճ» ((°))
լիտվ.
gùžas «կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ.
gaužĕ «գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՉ
«կոչ, կանչ, հրաւէր, անուանում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘet-
«խօսել, ասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘotio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 635) համարում է բնաձայն կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոչել,
կոչելի,
կոչիւն,
կոչանք,
կոչումն,
կոչնատէր,
կոչնական,
կոչնակ,
անկոչ,
գետնակոչ,
մեծակոչ,
ինքնակոչ,
դժուարակոչ,
դիւրակոչելի,
որովայնակոչ,
դիւակոչ,
խառնակոչութիւն,
կոչնագիր,
կոչում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati (*gātati) «ասում է»
գոթ.
gipan «ասել, խօսել, կոչել, անուանել»
հ. փռիգ.
quetha «ասել, խօսել, նշանակել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 481;
Աճ. ՀԱԲ 635
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։