Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 44 / 210
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գոմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghom-
«գոմ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghomo-)
Կասկածելի է դարձնում *-om > -ոմ անցումը փոխանակ -ում-ի, թեեւ Աճառյանը տալիս է նաեւ *dhōnā > դոն «մի տեսակ հաց, պաքսիմատ» անցումը, որ նույնպես կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոմամուտ,
գոմահանդ,
գոմահոր,
գոմաղբ,
անասնագոմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
gamme «փարախ»
շվեդ. բրբ.
gamme «մսուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574;
Pok. IEW 452
Էջ 168, սյունակ 1
*ԳՈՆԵԼ
(հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե))
«գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne)
*-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՉ
«գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել,
գոչիւն,
գոչումն,
երկնագոչ,
բարձրագոչ,
ահեղագոչ,
հրապարակագոչ,
մեծագոչ,
յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ.
vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ.
vaxš
լատ.
vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն.
επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա
uwak «ձայն»
թոխ. Բ
wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136;
ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
I
«գոչյուն, բղավոց, կռիվ, բառ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռումն,
գոռութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara «հնչյուն, բնդյուն, քրքիջ»
հ. անգլ.
gierran «հնչել, ժվալ, ճչալ, ճռնչալ, շաղակրատել»
ռուս.
гаркать «գոռալ, գոչել, բղավել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌԵՂ
(-ոյ)
(գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ)
«իշամեղու, վայրի մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghargharāyntē «սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ.
grellen «բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԳ
«գորգ, խալի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
Աղբյուր՝ խեթ. kurka
(քիչ հավանական է)
«ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ,
գորգագործարան,
գորգավաճառ,
ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԾ
(-ոյ)
«գործ, աշխատանք, զբաղմունք, գործվածք, բանվածք, վարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uerg-
«գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgo-/*uerg'o-)
հետադարձ առնմանությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գործած,
զուրկ,
գործակալ,
գործարան,
գործակից,
գործարանային,
գործավար,
գործարանատեր,
գործատեաց,
գործելակերպ,
գործաւոր,
գործելի,
գործելախառն,
գործի,
գործութիւն,
գործունակ,
գործուն,
գործունն,
գործունեայ,
գիշագործ,
բարեգործ,
գաղտնագործ,
զբագործ,
կաւագործ,
ձեռագործ,
երկաթագործ
Նոր՝
գործադիր, գործադրութիւն, գործադրել, գործադուլաւոր, գործադ
գործադիր, գործադրութիւն, գործադրել, գործադուլաւոր, գործադ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
varəza-
հուն.
έργον
հ. վ. գ.
werk «գործ»
Մատենագիտություն
H. AG 436;
Աճ. ՀԱԲ 584;
Pok. IEW 1168
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՇ
(գոշ)
«մոխրագույն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«փայլել (՞)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորշախայտ,
գորշախարու,
սեւագորշ,
գորշասպիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
grāu
գ.
grau
անգլ.
grey
հ. վ. գ.
grīs
գ.
greis «գորշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՈՎ
(-ոյ)
«գորով, սեր, խանդաղատանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guher-
«ջերմ, տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhor-ou-i-, *guher-ou-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորովալիր,
գորովեմ,
գորովագին,
գորովանք,
դյուրագորով,
մաքրագորով,
հոգիագորով,
քաղցրագորով,
մայրագորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garrewingi «կրքոտ, ջերմ»
հ. խոլ.
gor (garwa) «պատրաստ, կատարյալ»
հ. սլավ.
žezavyj «ջերմ, տաք»
լիտվ.
garas «շոգի, ուժեղ ցանկություն»
լիտվ.
garuoti «շոգիանալ. ուժգին ցանկանալ»
ռուս.
горевать «վշտանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲԷՀ 90-91
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՏ
(-ի, -ից, -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու)
(այլեւ՝ գորտն, -ան)
«գորտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uordo-
չկա Pok. IEW-ում
հայ-բալթիական զուգաբանություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
varle
լատվ.
-varde «գորտ»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 585
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։