Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 438 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՎ II «փքունունց խոսք, մեծաբանություն»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou- բնաձայնական ար-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկովտել
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՈՐԴ (-ի) «կոկորդ, խոշակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, կոկորդ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «կլանել, կոկորդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկորդել, կոկորդալի, կոկորդալիր, կոկորդախոս, կոկորդակիր, կոկորդակոփ
Նոր՝
կոկորդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կեր
հայ. կուր
պրուս. gurcle
ռուս. горло «կոկորդ»
լատ. gurgulio (կրկնավոր)
հ. վ. գ. querka «կոկորդ»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՈՐԴԻՂՈՍ (-ի, -ից) (կոկորդիլոս, կոկորդիլ, կոկորդեղոս, կրոկոդիլոս, կոոկոդիլոս, կրոկոտիղոս, կոկորդելոս, կրոկոդիղոս, կոկոդիլոս, կրոկոդիլիոս) «կոկորդիլոս. մեծ մողես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κροκόδιλος
Մատենագիտություն
H. AG 538; Աճ. ՀԱԲ 619-620
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՏԱՒԻՈՍ (հոկտաւիոս) «անհաղթելի» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. Octavius
կազմված Octavius կայսեր անունից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՀԱԿ (-ի, -աց) (կոխակ) «կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր, կոհակաւէտ, կոհակումն, կոհականք, յոգնակոհակ, բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ. kaufa
ավ. kaofa-
մ. պ. kōf «լեռ»
պ. kōha «թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂ (-ի, -ից, -աց) (կողն, -ան) «կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից, կողաբաղ, կողահերձ, կողահոս, կողամայր, կողնիլ, զառիկող, զառիկողի, հարստակող, միջակող, պատկողանդոց, անկողին, ընկողին, անգողին, ընգողին, ընկողնիլ, գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կողր «ճյուղ»
ռուս. голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂԻՆՋ (կողղինջ) «խխունջ» (բբ.)
Ծագումն անհայտ է
Մի կողմից՝ հնարավոր է կ/խ անցումով կապը խխունջ բառի հետ (Աճառյան, ՀԱԲ 2, 621, տե՛ս), մյուս կողմից՝ հնարավոր է ծագումը կողլանջ հայերեն բառից:
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂԿՈՂԻԼ «բարձրաձայն լալ, ողբալ, մղկտալ, մորմոքվել, ցավագինորեն նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gal- «կանչել, ճչալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gal-/*gol-) ձայնավորմամբ տարբեր
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատին մոտ (ձայնավորմամբ տարբեր) *gal-/*gol- տիպի մի արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. glagolati «խոսել»
ռուս. гологолить «շաղակրատել»
հ. անգլ. klack «բարձրաձայն շաղակրատել»
ավ. gərəzaiti «գանգատվում է, ողբում է, հեծեծում է»
հ. վ. գ. klaga «գանգատ»
մ. իռլ. glām «ճիչ, անեծք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂԿՈՂԻԹ «կզակ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gol-) *gol- > կող
Կրկնավոր կազմություն՝ *կող- անծանոթ արմատից՝ -իթ վերջածանցով... *կող-ը կարող է ծագել հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից (*gol- > կող)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. gagelɛa «գիսատոր» (<*gelgalnā-)
հուն. γαγγλιον «ուռուցք, ելունդ»
ռուս. желбок «ուռուցք, խոպ, ելունդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՍՍ (կովղոս) «մեծ արձան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κολοσσός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 640