Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 434 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒՂԻՍԱԿ «կաթետեր, փողանոց, ձող» (բբ)
Անստույգ
Արհեստական նորակազմություն՝ ուղի բառից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒ(Ղ)Խ (-իյ, -ից) «հեղեղ, առատահոս ջուր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. uihu- (թերեւս) «դուրս հոսել, հեղեղել»
(Ղափանցյան, Ջահուկյան, Հարությունյան)։ Ավելի քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը հյուսիսկովկասյան փոխառություն լինելու մասին
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 597
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՈՒԿ «երկարության չափ (թիզ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
որից նաեւ ուղն, ոլոք (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղկեան, երեքուղկեան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597
Տե՛ս նաեւ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՈՒՂԻԼ «ջրի երեսին տարուբերվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pleu- «հոսել, լողալ, լողանալ, ծածանվել, ծփալ» կրկնավոր ձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. plavate «լողում է, լողանում է»
հայ. լուանալ
ռուս. плавать, плыть «լողալ»
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՓ «լույս, արփի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el-n- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ph-) թերի կրկնավոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղփաճեմ, ուղփիաճեմ, ըղփաճեմ, ուղփեան, ուղփագունի, ուղփամած, ուղփաճահ, մետուղփեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sphalingu- «կայծ»
հայ. փայլ-ել
հայ. փաղփաղիլ
հայ. փող-փողիլ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՄՊ
Ստուգաբանություն
ու-ի երկրորդական վերականգնմամբ՝ ը-ի դիմաց շեշտավոր դիրքում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԱՅՆ (ուշ -ի, -ից, -ոյ) «ունայն, դատարկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «պակասել, դատարկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eu-nā- (+-յն))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունայնանալ, ունայնաձայն, ունայնաձեռն, ունայնութիւն, ունայնավար, ընդունայն, ընդունայնական, ընդունայնավարժ, ձեռնունայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ūná- «պակաս»
հուն. εΰνις «զուրկ, զրկված»
լատ. vanus «դատարկ, ունայն»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԴ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) (ունտ, հունդ, հունտ) «հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Անստույգ
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր, ընդակեր, ընդաբուտ, ընդանալ, ընդիկ, ընդասեր, անունդ, դեղահունդ, ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԻԼ «բռնել, վերցնել, ունենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *op-n- «բռնել, վերցնել, հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ēp- (*ōp-))
Բնիկ հնդեւրոպական` *op-n- > *ēp- (*ōp-) «բռնել, վերցնել, հասնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունելի, ունակութիւն, ունողութիւն, ընդունիլ, ընդունելի, արտունութիւն, արտաւնութիւն, արտօնութիւն, բազմունակ, երփնունակ, կենսունակ, կատարունութիւն, կատրաւնութիւն, կատարօնութիւն, շարունակ, պարունակել, շնորհունակ, արտօնագիր, արտօնատէր, ոյն, ուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. āpnōti «ձեռք բերել»
լատ. apiscor «բռնել, հասնել»
գերմ. haben «ունենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 601-602
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԿՆ (ունգն), -ան «ականջ, ամանի կանթ, բռնակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *us-on-ko-m «ականջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ōus-/əus-/ *us-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *us-on-ko-m` *ōus-/əus-/ *us- «ականջ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունկնդիր, ունկնամուտ, ունկախից, ունկանող, առունկնճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. uši «ականջ» (երկ. թիվ)
հուն. οὖς «ականջ» (<*ous-nko-)
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 603