Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 432 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՎԻԼ «երեւալ» կամ «բերկրել» (ԲՀ)
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական ծագման ցոյց-ի՝ առանց երկրորդ -ց-ի (*skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել») արմատի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՐԵԱՆ (ցորեան) «ցորեն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, սնել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k'er- «աճել, սնել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցորենահատ, ցորենաբաշխ, ցորենաշատ, ցորենավաճառութիւն, բազմացորեան
Նոր՝
եգիպտացորեն, մարացորեն
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՒ (-ոյ) «ցուլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skulu-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *skulu- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցլագլուխ, ցլաձեւ, ցլափիղ, ցլիկ, ծովացուլ, իշացուլ, ձիացուլ, մարդացուլ
Նոր՝
ցլամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. skýlax «շան ձագ, շնիկ» ((հայ-հունական զուգաբանություն))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 462
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՊ
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeb(h)/p- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skōbo-)
արմատից (ըստ Պետերսոնի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնացուպ, նորացուպիկ, անբացուպ
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՐՏ (-ոյ, -ի, -ից) «ցուրտ, պաղ. անշուք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'euero «հյուսիս, հյուսիսային քամի» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'urd-) (*skord)
արմատից: Աճառյանը դնում է կասկածելիների շարքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցրտաբեկ, ցրտաբուխ, ցրտակեզ, ցրտահարիլ, ցրտաշունչ, ցրտանալ, ցրտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուկր. сивер «ցուրտ»
Մատենագիտություն
Pok. 597; Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՑ (-ոյ) «ուրախութիւն, հանդէս, ուրախութիւն երգ, պար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sku-sk-)
gnyg բառի ձայնդարձային ձեւ արմատից. հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ անգլ. show-ի իմաստների միջեւ:
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՏԻԼ (ցետել, ցիտ) «պատառոտել, բզկտել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'id-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցտումն, դանակացիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. chidati «ճեղքում է, կտրում է»
հուն. σχίζω «ճեղքել, բաժանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455-456
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒ I «ու, եւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *epi- (անմիջական նախաձեւ՝ *opi-) ձայնդարձային ձեւ
եւ-ի ձայնդարձային ձեւ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եաւթնուտասն, ութուտասն, պարտուպատշաճ, զինչուզինչ, հարցուփորձ, այրուձի, իբրու
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 51; Աճ. ՀԱԲ 589
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒ II «ուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷu- (անմիջական նախաձեւ՝ *kʷu-r-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *kʷu-` *kʷu-r- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուկամ, յուպետ, ուր, ուրեք, ուրեմն, ուրանաւր, ուրկայ, ուրկայութիւն, այլուր, հանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kū
ավ. kū-
լիտվ. kur «որտեղ, ուր»
Մատենագիտություն
H. AG 481; Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒԹ (-ի, -ից (ուշ` ութն)) (ուշ` ութն) «ութ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ok'tō(u)- «ութ»
Բնիկ հնդեւրոպական` *ok'tō(u)- «ութ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ութամեան, ութեան, ութամեայ, ութերորդ, ութնորդ, ութեւտասն, ութուտասն, ութաւրեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. aštá(u)
հուն. ὀκτώ
լատ. octo
իռլ. ocht
Մատենագիտություն
H. AG 483; Աճ. ՀԱԲ 590