Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 719, սյունակ 1
ՏԱՂԱՒԱՐ
(-ից, -աց)
(ուշ՝ տեղաւար, տեղավար)
«հյուղ, խրճիթ, թատրոն, վաճառականի վրան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաղաւարահարք,
տաղաւարակից,
տաղաւարիկ
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏԱՆ
(-ի, -աց)
«տատանում, տատանողական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *den-
«շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dń-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատանել,
տատանումն,
անտատան,
մշտատատան,
յոգնատատան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δονέω
«տեղից շարժել, ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏԱՍԿ
(-ի, -աց)
(ուշ՝ տատաշկ, տատաշ)
«մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'-
«պատռել, պատռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-)
կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'-
«կծել»
ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր,
տատասկանիստ,
տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏՐԱԿ
(-ի, -աց)
(բ. տետրակ)
«աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն
τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395;
Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐԱՓ
(տարաբ), -ոյ
«(անձրեւի) տարափ, ցող»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տարաբ ձեւը, որ ԲՀ-ն մեկնում է «խուռն ինչ» կամ «խառն ինչ», բացատրւում է որպէս «որեւէ բանի բազմութիւն՝ առատութիւն» (ՀԱԲ 4, 384)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարափել,
տարափանման,
տարափումն,
տեղատարափ,
տարատարափ,
հրատարափ,
թանձրատարափ,
լեռնատարափ,
կայծակնատարափ,
հողմատարափ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 384
Էջ 725, սյունակ 1
ՏԱՐՓ
II
«գոտու մեջտեղի զարդարուն կապ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԱՓ
«տափակ, տափարակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deph-
«ծեծել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
որտեղից նաեւ տոփել: Զահուկյանը (ՀԼՊ) կասկածով հնարավոր է համարում իրանական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տափել,
տափան,
տափափուշ,
տափարակ,
տափարակել,
գետնատափ,
տափակ,
տափակութիւն,
տափաստան,
Տափերական կամուրջ,
Խաչատափ,
Կամրջատափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σέρφω
«տրորել»
հուն.
σέριγω
«տրորել»
սերբ.
depati
«խփել, բոթել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԵԼԵՏԻՍ
(տելետին, տեղետին)
«կատարելություն, տիտղոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τελιότης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԵՂ
I
«առատ անձրեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«կաթել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 392) բխեցնում է ասորերենից՝ talā «թացություն, խոնավություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղալ,
տեղատարափ,
տեղացումն,
երկնատեղաց,
կրակատեղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
delt
«գոռ»
հ. վ. գ.
talg
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Pok IEW 156;
Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԵՂ
II
(-ի, -աց)
(-ետող, -ետեղ)
«տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-lo-)
*-lo- վերջածանցով կազմությունն է
Հնագույն ձեւը՝ ետող, ծագում է հնդեւրոպական՝ *sed-lo- ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղակալ,
տեղապահ,
բռնատեղ,
ժամատեղ,
ծովատեղ,
տեղահան,
տեղահանել,
տեղահանութիւն,
տեղի,
տեղեկիկ,
տեղիարան,
զտեղ,
զտեղել,
ստեղստեղել,
ետեղակալ,
ետեղապահ,
ետեղափոխ,
ետեղանալ,
կրակետող,
բանակետող,
ժողովետող,
զետեղել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 393
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։