Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՐՄԱՐ
«հարմար, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«միացնել, հարմարեցնել, հարմարվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-m-)
արմատից, որից նաեւ յար (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարմարիլ,
յարմարումն,
յարմարական,
անյարմար,
երեքյարմար,
բազմայարմար,
գեղայարմար,
գեղեցկայարմար,
դյուրայարմար,
զուգայարմար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՒԴ
(-ի, -ից)
(յօդ, օդ)
«հոդ, կապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *audh-)
Կազմուած է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *audh- նախաձեւից՝ *au- «հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւդել,
յաւդուած,
յաւդակապ,
յաւդապատ,
բարեյաւդ,
գեղեցկայաւդութիւն,
կապարայաւդ,
բազմայաւդ,
զաւդել,
զաւդուած,
զաւդած,
զաւդամանել,
յօդացաւ,
յօդուածագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas
«ոտքի փաթաթան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 75;
Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԵՏԻՆ
«կտակ»
Ստուգաբանություն (իմաստափոխություն)
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 554, սյունակ 1
ՅՈԽՈՐՏ
-ի, -ից
(յախորտ, յոխորդ, յախուրդ, ոխորտ, ողորդ)
«հոխորտ, խրոխտ, հանդուգն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոխորտալ,
յոխորտանալ,
յախորտիլ,
յոխորդութիւն
Էջ 555, սյունակ 1
ՅՈՐԴՈՐ
«եռանդուն, պատրաստակամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or-
«շարժել, հուզել, բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-)
*-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդորել,
յորդորակ,
յորդորութիւն,
յորդորումն,
բազմայորդոր,
կամայորդոր,
մարտիրոսայորդոր,
քբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 556, սյունակ 1
ՅՈՒՌԹ
««բերրի, արգավանդ» (ԲՀ՝ ուրթ «լցված»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«բարձրանալ»
պատկանում է հնդեւրոպական ծագման այն բառերի խմբին, որ ծագում են *er- «բարձրանալ» արմատից՝ յորդ, յորձ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(յ)ուռթանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուռչ-իլ
հայ.
ուռճ-անալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 557, սյունակ 1
ՅՕՐԱՆՋ
(յաւրանջ, յորանջ, յորոնջ, յորաջ, յորոջ)
«հորանջ, հորանջում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
պատկերաւոր-բնաձայնական կազմութիւն՝ յաւր արմատական ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւրանջել,
յաւրանջտիլ
Էջ 559, սյունակ 1
ՆԱԶ
«հարգանք, պատիւ, պարծանք, նազանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nāz
փոխատու լեզու՝ պ. nāz-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նազել,
նազիլ,
նազաբանել,
նազանք,
նազելի,
գեղեցկանազ,
հրաշանագեղի,
նազամեմ,
նազլամեմ,
հեզանազ
Մատենագիտություն
H. AG 200;
Աճ. ՀԱԲ 417-418
Էջ 564, սյունակ 1
ՆԱԹ
II
(-ի, -ից)
(նօթ)
«կարմրադեղ (կարմիր ներկ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Պատահական է նմանութիւնը «նավթ» բառին։
Էջ 564, սյունակ 1
ՆԵԱՐԴ
(-ի, -ից, նաեւ -աց)
(նիարդ, նեարդ, նարդ, ներտ)
«նեարդ, ներվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)neu-
«թելեր ոլորել, հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sneurt-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sneurt-` *(s)neu- «թելեր ոլորել, հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեարդապատ,
նեարդատեսակ,
նեարդային,
նեարդայնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
snāvan
«կապ, լար»
աւ.
snāvarə
«լար ջիղ»
հուն.
νευρά
«պարան, լար. նեարդ»
Մատենագիտություն
H. AG 478;
Աճ. ՀԱԲ 438
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։