Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 43 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 209, սյունակ 1 Էջ 209
ԵԶՆ (-ին, -անց) «եզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ag'h- «խոշոր եղջերավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *eg'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնանոց, եզնալուծ, եզնակ, եզնախոյ, եզ(ն)ող, եզնիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ. ahē- «կով»
ավ. azī «երեք տարեկան կով»
մ. հոլ. ag «խոշոր եղջերավոր անասուն, ար...»
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԶՐԵՆԻ «դափնի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. ezrah (հավանաբար)
թերեւս բաղարկված հայ. եզր բառի հետ
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԶՐԻԿ «մի բույս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս հայ. եզր բառից
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԹ I «միայն (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *et- դերանվանական արմատից
առկա է նաեւ եթէ-ի մեջ. թ-ի համար հմմտ. նույն արմատից ծագող *i-t(h), որ առկա է *itthā «այստեղ, այնտեղ», *itthám «այսպես, այդպես», լատ. item «այսպես, այսպիսով» բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ետեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. item «այսպես, այսպիսով»
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԹԵՐ (-այ, -ի, -աց) «եթեր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. αἰθήρ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եթերական, եթերածեմ, եթերային, եթերեան, եթերընթաց, եթերանման
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 7
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿԹԱՓՍՏԵԼ (եկթափիստե, եկթամբիստե) «հիանալ» կամ «տխրել» կամ «մտահույզ» (լինել) կամ «զարհուրել» (ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. εκθαμβεσθαι (թերեւս) «զարմանալ, ապշել»
բայց մի ձեւից: Ամալյանը (ԲՀ 363) բխեցնում է εκπλεκτικός «հիացական», εκπληξις «հիացում» (ավելի ճիշտ՝ «ապշած» եւ «ապշություն») բառերից, որոնք ձեւով հեռու են կանգնած:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿԻՏ (ԲՀ՝ հնագույն ձեռագրում՝ ե-տել) «ծածուկ» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս առնված աստվածաշնչային հատուկ անուններից մեկի մեկնությունից:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՈԾԱՆ (եկուծան, եկոյծան) ««զանկ/զուածաբար» (= գ-անկուած «գործվածք, հյուսվածք», + -արար «անող», այսինքն՝ «ջուլհակ»)» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
ավանդված է հյց. զեկոծան (զեկուծան, զեկոյծան) ձեւով: Թերեւս ինչ-որ *անկուածան բառի կամ անկուծարար-ի աղավաղումը:
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԵՐ «բերգութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lā- «բնաձայնական» (անմիջական նախաձեւ՝ *lā-ro-)
բնաձայնական արմատից. գուցէ նաեւ հայ. լամ։ Աւելի քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *el- բնաձայնական արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղերերգակ, եղերերգական, եղերերգու, եղերերգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. lamentum «լաց, կոծ, ողբ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 62-63
Էջ 213, սյունակ 1 Էջ 213
ԵՂԵԱՄՆ (-ան) «եղեամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գունանիշ» սկզբնական «փայլուն» > «սպիտակ» իմաստի անցումով
այդ իմաստն առկա է ծառանունների, կենդանական անունների մէջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեմնախառն, եղեմնախար, եղեմնապատ, եղեմնածին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. olor «կարապ» (<*«սպիտակ»)