Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 43 / 200
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՂ
««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh-
«դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-)
հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ,
դանդաղագին,
դանդաղագոյն,
դանդաղական,
դանդաղամած,
դանդաղկոտ,
դանդաղաշարժ,
դանդաղաքայլ,
դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՇՆ
(-ին, -ինք, -անց)
«դաշինք, համաձայնություն, ներդաշնակություն, մեղմություն, պահպանակ, սաղավարտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *dašn
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաշնակ,
դաշնաւոր,
դաշնագիր,
դաշնակից,
դաշնակապէս,
դաշնակայուր,
դաշնակել,
դաշնակումն,
ներդաշնակ,
դաշնակ,
դաշնամուր,
դաշնակահար,
դաշնակցութիւն,
դաշնակցել,
դաշնագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՇՆԱՆԵԼ
«վանել»
Անստույգ
անստույգ իմաստով, որ ենթադրում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 623) ըստ վանել գլխաբառի բացատրության (ԲՀ 298), բայց այստեղ վանել-ի բացատրության մեջ նշված է երեք իմաստ կամ-ով` 1.«ենթադրել» («ընթադրել») 2.«դաշնանել» եւ 3. «հալածել կամ փախցնել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623;
ԲՀ 298
Էջ 184, սյունակ 1
ԴԱՌՆ
«դառը, լեղի, դառնիճ (բույս), դժնդակ, անտանելի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh-
«բուսանվանական հիմք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhrghno-)
բուսանվանական հիմքից (*dhrghno- > դառն, եթե նախնական իմաստը բուսանվանական է): Ավելի քիչ հավանական է Լիդենի ստուգաբանությունը, որով դառն-ը կապվում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնանալ,
դառնացուցանել,
դառնացուցիչ,
դառնութիւն,
դառնենի,
դառնապէս,
դառնաշունչ,
դառնադառն,
դառնահոգի,
դառնաբեր,
դառնիճ,
խաղողադառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գալլոռոմ.
dragenos «փուշ»
լիտվ.
drignes «բանգի (թունավոր խոտ)»
ռուս.
дерён «հոն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍ
(-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից)
«խումբ, կարգ, աստիճան, ժամերգութեան տեղ, ուսանելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
Աղբյուր՝ օս. dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դասադաս,
դասասաց,
դասալիք,
դասակ,
դասական,
դասակարգ,
դասաւորել,
դասել,
շարադասութիւն,
գերադասել,
նախադաս,
դասարան,
դասատու,
դասացուցակ,
երկդասեան,
դասարանցի,
դասարանական,
դասադուլ,
դասախօս,
դասընկեր,
դասընթաց,
դասաւանդել,
դասաւանդում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
dasa «բաժին կամ դաս, կարգ»
օս.
dasun «դարսել, հիմնել, կառուցել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 154
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍՏԱՊԱԿ
«թխուածք, խմորեղէն (՞)»
Փոխառություն (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *peku-
«եփել, թխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pak-)
Աղբյուր՝ իրան. dasta-
«ձեռք»
Աղբյուր՝ իրան. *pak-
«եփել, թխել»
իրանական աղբիւրից` dasta- «ձեռք» եւ *pak- (< հ.-ե. *peku-) «եփել, թխել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 199
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐԱՆԱԿ
(դարունակ)
«շրջանակ»
(ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. daruna
(թերեւս)
«աղեղ, ծիածան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 634) համարում է վրիպակ՝ փոխանակ պարունակ-ի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
daruna «աղեղ, ծիածան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԱՊՂՊԵՂ
(դարի պղպեղ)
«երկար պղպեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dār-i-pilpil
Մատենագիտություն
H. AG 138;
Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԳԻՃ
(ուշ՝ -ի, -աց)
«պատգարակ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրան. *dargič
(հավանաբար, թերեւս, կասկածով եւ առանց իրան. ձեւի վերականգնման)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից՝ *dargič (*darg < հ.-ե. *dher-gh-) «պահել» կամ թերեւս, *drag < *dhreg- «քաշել» ձեւից + -ič (՞), որտեղից՝ ասոր. dargūštā «պատգարակ», արամ. dargaš «անկողին»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարգճակալ,
դարգճաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 137;
Աճ. ՀԱԲ 637;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐՄԱՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«ճար, խնամք, հոգատարություն, դեղ, ուտելիք, ապրուստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. darmān
Աղբյուր՝ պ. darmān
Մատենագիտություն
H. AG 138;
Աճ. ՀԱԲ 639-640
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։