Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 43/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՏՈՒՐ «թույլտվություն, արտոնություն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պրսկ. dastūr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաստուրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 629
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՍՕՆ ««խոսել» (ԲՀ՝ «խօսիլ»)»
Ծագումն անհայտ է
Աղավաղված բառ.
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏ (-ի, -ից, հազվադեպ՝ -ու) «դատ, դատաստան, իրավունք»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական dāt
հմմտ. մ. պ. dāt, հ. պ., ավ. dāta
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատել, դատակնիք, դատապարտել, դատապարտիչ, դատավճիռ, դատարան, դատավետ, դատափետել, բռնադատել, դատողութիւն
Նոր՝
քննադատել, դատական, դատապաշտպան
Մատենագիտություն
H. AG 136; Աճ. ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱԽԱԶ (-ի, -աց) ««դատահարույց, ամբաստանող» (նոր՝ «դատախազ»)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *dāt-xvāz
(*xvāz՝ xvāstan «ցանկանալ, ուզել» բայի արմատը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատախազութիւն, դատախազել, դատախազանք
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՏԵԼ (դատակել) ««ծանակել, անարգել» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմված է դատ արմատից՝ -ատ ածանցով
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «դատ, դատապարտություն, դատավճիռ, դատարան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական dātastān
հմմտ. մ. պ. dātastān, պ. dādistān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաստանական, դատաստանագիրք, դատաստանաւոր, դատաստանոց
Մատենագիտություն
H. AG 136; Աճ. ՀԱԲ 630
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՐԿ (-ի, -աց) (բրբ. դարտակ) «սնամեջ, պարապ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական dardag (հավանաբար) «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ դրափոխությամբ. հմմտ. մ. պ. dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատարկաբան, դատարկաժամ, դատարկաձեռն, դատարկանալ, դատարկանձն, դատարկապորտ, դատարկութիւն
Նոր՝
դատարկախոս, դատարկել
Մատենագիտություն
Vahman, AWN 261; Ջահ. None
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՒՈՐ (-ի, -աց) «դատավոր, կառավարիչ, իշխան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական dātvar
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական dātobar
հմմտ. մ. պ. dātvar, dātobar (-var վերջածանցը հայ. -աւոր ածանցի հետ բաղարկվել է եւ ստացել հայկական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաւորանոց, դատաւորարան
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ I (-ու) «դարաշրջան, երկար ժամանակ, հատկապես հարյուր տարի»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ արամ. dārā
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. dār
Փոխառության աղբյուր՝ ակկադ. daru(m) «տեւողություն, հավիտենություն»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարագլուխ, դարագրութիւն, վեցդարեան
Նոր՝
դարատոմար, դարաշրջան, դարապատում, դարասկիզբ, դարավերջ, երկդարեան, հնադար, միջնադար, ոսկեդար, ոսկեդարեան
Մատենագիտություն
H. AG 302; Աճ. ՀԱԲ 631; Ջահ. ՀԼՊ 477
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ II (-ի, -ից) «բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս, դարակ, դարափն, դարափոս, դարուփոս, դարափոյլ, դարափլակ, դարավէժ, դարաճակատ, դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θρωσμός «բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None