Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3436 բառահոդված
· Էջ 43 / 344
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶ
(-ոյ, ուշ՝ -աւ)
(աւազ, հող, փոշի)
«ավազ, հող, փոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhes-
«տրորել, մանրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-)
+-ա՞զ
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր,
աւաշական,
աւազակապ,
աւաշել,
աւազեղէն,
աւաջել,
աւազին,
դիւրաւաշ,
աւազուտ,
աւազել,
աւազահիմն,
ընդաւազել,
նաւազել
Նոր՝
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand «ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶԱՆ
(-ի, -աց)
«ջրամբար, գուռ, մկրտարան»
(կրոնական)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *ā-vazana
հմմտ. սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»։ Հյուբշմանը (AG 111) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 352) համեմատում են պրսկ. -abzan «վաննա» բառի հետ, որի մ. պրսկ. ձեւը պիտի լիներ ārazan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազանաւրինէք,
աւազանազարդ,
աւազանածին,
աւազանապաճոյճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
āwaza- ('w'zh) «լիճ»
պրսկ.
-abzan «վաննա»
Մատենագիտություն
AG 111;
ՀԱԲ 352
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՌ
««աման» (միջաւառ բառում)»
Անստույգ
Եթե միջաւառ բառի բուն ձեւը միջաւ-ն է, (միջ-աւ), ապա միջաւառ-ը վրիպակ է։
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐՏ
-ի
«վերջ, ծայր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. avart
Փոխառության աղբյուր՝ մանիք. anāvard
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ avart. հմմտ. մանիք. anāvard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարտել,
աւարտեղ,
աւարտակէտ,
աւարտուն,
աւարտահասակ,
անաւարտ,
նրբաւարտ,
բացաւարտել
Նոր՝
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳԵՐ
«մի ծաղիկ՝ անդամալույծի ծաղիկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. awgār
Փոխառութիւն՝ պ. awgār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *apigūn-
(թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ պրթ. *apigūn-
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ
(օգոստոս)
«հռոմեական տոմարի ութերորդ ամիս, օգոստոս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. αύγουστος
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. augustus
Մատենագիտություն
H. AG 367;
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ
(աւգոստոս)
«տուռդի ստացուած»
(ԲՀ)
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. αύγουστος
(հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. augustus
(հավանաբար)
«սուրբ, վեհափառ, բարձր»
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ:
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԳՈՒՏ
(-ի, -ից)
«շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ պրթ. abigūt
(թերեւս)
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել,
աւգտակար,
աւգտածարաւ,
աւգտակարիլ,
աւգտակարապէս,
անաւգուտ,
անաւգտակար,
կենցաղաւգուտ,
հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4;
Աճ. ՀԱԲ 607
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։