Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 543, սյունակ 1
ՄՐՈՒՐ
I
(-ռ)
«մրուր, դիրտ, մրրիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mu-ro-)
մուր բառի հետ միասին (տե՛ս) պատկանում է *mu-ro- նախաձեւին՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրրախառն,
մրրիլ,
մրրութիւն,
մրրուկ,
մրրիկ,
մրրկել,
մրրկածին,
մրրկածուփ,
մրրկախառն,
անմրուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 370
Տե՛ս նաեւ
Էջ 547, սյունակ 1
ՅԱՆԴՈՒԳՆ
«հանդուգն, համարձակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կա պ. han duga «հրովարտակ», բայց իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յանդգնիլ,
յանդգնութիւն,
յանդգնաբար
Էջ 548, սյունակ 1
ՅԱՊԱՆԱՍ
(յայպանաս, յապանա)
«արհամարհանք, թշնամություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. yapanas
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՈՒԼ
(յաղ-)
(յեղել «ծռել, թեքել»)
«փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel-
«շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն,
յեղափոխ,
յեղափոխել,
յեղաշրջել,
յեղադարձել,
յեղական,
յեղակացուն,
(յ)եղանակ,
յեղանակել,
յեղանակաւոր,
(յ)եղակարծ,
աղեկարծ,
յաղակարծ,
դիւրայեղ,
խելայեղ,
ծայրայեղ,
յեղյեղումն,
անյեղյեղ,
յեղաշրջութիւն,
յեղաշրջումն,
յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πέλω, πέλομαι
«շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԵՏԻՆ
«կտակ»
Ստուգաբանություն (իմաստափոխություն)
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԻՄԱՐ
(-ի, -աց)
(իմար)
«հիմար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«խանգարել, բարկացնել, արհամարհել, մոռանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *i(n)-mr-)
Կարող է ծագած լինել հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիմարիլ,
-անալ,
յիմարութիւն,
յիմարակորոյս
Էջ 561, սյունակ 1
ՆԱՀԱՏԱԿ
(նախատակ)
«առաջամարտիկ, նահատակ, մարտիրոս, քաջ, կտրիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tak
«վազք, հարձակում»
իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հավաստուած. -տակ-ի համար հմմտ. մ. պ. tak «վազք, հարձակում»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նահատակել,
նահատակութիւն,
նախա-նահատակական,
նահատակադիր,
նախա-նահատակութիւն
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 896;
Bailey, DKS 190
Էջ 563, սյունակ 1
ՆԱՒ
(-ու, -ի, -աց)
«նավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nāu
«նավ»
Հաւանական է համարւում նաեւ իրանական ծագման վարկածը, մանաւանդ որ նաւազ, նաւապետ բառերը ակնյայտօրէն իրանական ծագում ունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւել,
նաւորդ,
նաւակ,
նաւակիկ,
նաւագնացք,
նաւագործ,
նաւակալ,
նաւահանգիստ,
նաւապետ,
ծանրանաւել,
բացանաւել,
նաւամատոյց,
նաւաշինարան,
նաւաշինութիւն,
ակնանաւա,
բեռնանաւ,
շոգենաւ,
ռազմանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
nau
հուն.
ναύς
լատ.
nāvis
Մատենագիտություն
H. AG 201;
Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 564, սյունակ 1
Էջ 567, սյունակ 1
ՆԵԵՂԱՍ
(-ի, -աց)
«մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. νεέλασσα
փոխատու լեզու՝ եբր. ne’elāsā
«սիրամարգ կամ ջայլամ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 448
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։