Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 43 / 186
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՀՃ
(-ի, -աց, -ից)
(գոռհ, գոհի, գոեխ)
«փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ,
գռեհի-ք
Նոր՝
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՒԼԱՓ
«ագահորեն ուտող, ագահակեր»
Անստույգ (՞)
Կազմված է գո- (՞) եւ լափ (լափել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուլափել
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
I
(բրբ. *գոռոճ < կոռոճ)
«գանգուր, գանգրահեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *u(ē)rong'h)
*r > n - սաստկական անցմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *uer-g'h-
«պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել»
աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *u(ē)rong'h (> գոռոճ > գոռոզ *r > n - սաստկական անցմամբ) *uer- «պտտել, ծռել» (աճականով` *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել») արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wrengan «ոլորել, սեղմել»
հ. իսլ.
rangr
հ. շվեդ.
wranger «ծուռ, շրջված»
դան.
wringle «ոլորել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՐԱՀԱՄ
«համեստ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՐԱՀԱՆԳ
«ջանադիր»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ` գրհանգ «խեղ, ստահակ»։ Անստույգ բառ
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՐԱՄԻԿ
(գրամփիկ)
«գծագրիչ» կամ «գրագիր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. γραμματικός
(բուն աղբյուրը չի նշում)
«գծագրիչ, գծագրող»
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. γράφικος
(բուն աղբյուրը չի նշում)
«գծագիր»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 602) կասկածով դնում է հուն. γράφω բառից եւ իմաստը կասկածով սահմանում «սառն, հոգեզվարճ՞»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՐԱՊԱՆ
(-ի, -աց)
««հագուստի վզամաս, օձիք, հագուստի եզրամաս, ուսանոց» (ուշ` «գրպան»)»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. grēvpan
(հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ պ. girēbān
(հավանաբար)
Գրպանակ ձեւը հավանաբար ինքնուրույն փոխառություն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրպանակ,
գրպանահատ,
գրպանել,
ծոցագրպան
Մատենագիտություն
H. AG 132;
Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԱՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու)
«գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh-
«բռնել, իրեն քաշել»
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. graw
(թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. girav
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել,
գրաւումն,
գրաւական,
գրաւահարկ,
գրաւաթափ,
դիմագրաւել,
միջագրաւ
Նոր՝
գրաւիչ, գրաւչութիւն
գրաւիչ, գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131;
Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԻՌ
«հակառակութիւն, դրդում, գրգիռ, գրգռում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghēr-ghērs-)
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *ghers- «զզվանք» արմատից (*ghēr-ghērs- > գրգիռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգռել,
գրգռութիւն,
գրգռիչ,
դիւրագռգռութիւն,
դիւրագռգիռ,
չարագռգիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
gersta «գրգռել»
լիտվ.
grasa «սպառնալիք, խստություն»
լիտվ.
grasus «սպառնալի, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
լիտվ.
grasinti «սպառնալ»
հայ.
գարշ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԼԻ
(-ի, -աց)
(գրջլի)
«հին, մաշված շոր, զգեստ, ցնցոտի, քուրջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēr-k-liio- (՞))
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uer- *uer-k- «պատռել, ճանկռել, քերծել» արմատից՝ *uēr-k-liio- (՞) > գրգլի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգլեակ,
գլգլեկ,
գլգլայ,
գլգլեն,
գլգլի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρακος (φρακος) «ցնցոտի, քուրջ, հին շոր, կնճիռ, ծալքեր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։